Fallen 44

Fallen 44 (picture courtesy of ABS-CBN)

Halos isang buwan na mula nang mangyari ang kahindik-hindik na pagpaslang sa magigiting nating mga pulis na miyembro ng Special Action Force (SAF) group sa Maguindanao na binansagan ng media na Mamasapano clash. Ngunit hanggang ngayon ay hindi pa rin gaanong malinaw kung ano ang mga nangyari noong araw na iyon. Pag-usapan natin ang nangyari at kung ano o sino ang dapat managot sa nakalulungkot na pangyayari.

Ano ang SAF?

SAF

Ayon sa artikulong ito mula sa website ng Philippine National Police, ang PNP Special Action Force (PNP-SAF) ay ang natatanging lupon ng kapulisan na binuo upang kalabanin ang mga terorista, rebelde at organized crime group na naghahasik ng lagim sa bansa. Dahil tinatawag silang rapid deployment force, ginagamit sila upang supilin ang mga masasamang loob saan man at kailan man sa Pilipinas.

Ang vision ng grupo ay ang sumusunod:

“We envision SAF as a highly motivated, highly disciplined and specially trained unit armed with the most modern equipment that technology can provide and working in active partnership with the community living up to the virtues: Maka-Diyos, Maka-Bayan, Maka-Tao at Maka-Kalikasan.”

Ang mission naman nila ay ang sumusunod:

“To conduct special operations as a rapid deployment force in the country specifically in the areas of counter-terrorism, hostage rescue, commando-type unconventional warfare, search and rescue operations and national civil disturbance control in times of calamities, disasters and national emergencies.”

Kailan at bakit sila binuo?

SAFLOGO

Noong dekada 80, maraming grupo ang nais magpabagsak sa gobyerno ni Pangulong Ferdinand Marcos. Ang iilan sa mga ito ay ang Moro Islamic Liberation Front (MILF) na noo’y pinangungunahan ni Nur Misurari at ang Communist Part of the Philippines- New People’s Army (CPP-NPA). Ang kaguluhang ginagawa noon ng mga nasabing grupo ang nagtulak sa Philippine Constabulary (isa sa apat na service commands ng Armed Forces of the Philippines dati bago sila isinama sa PNP) na bumuo ng espesyal na lupon upang supilin ang mga ito. Mayo 12, 1983 nang mabuo ang grupo na sinasabing ideya ng dating AFP Vice Chief of Staff Lieutenant General Fidel V. Ramos (na magiging pangulo noong dekada 90) kasama ng kantang Chief of Operations na si Renato De Villa.

Ano ang ginagawa ng SAF sa Maguindanao ng mga panahong iyon?

Ayon sa ulat na ito ng ABS-CBN, dalawang linggo bago ang Mamasapano Clash ay nakipagpulong diumano ang pangulo ng bansa na si Noynoy Aquino pati na ang noo’y suspended na PNP Chief na si Alan Purisima sa mga opisyal ng SAF (kasama na rito ang dating PNP-SAF Chief Getulio Napenas) tungkol sa operasyon na tinawag nilang Oplan Exodus. Ang operasyong ito ay isa lamang sa mga napakaraming naiplanong operasyon sa mga lumipas na taon upang tugisin ang kilalang teroristang si Zulkifli Abdhir o mas kilala sa bansag na Marwan na maraming taon na ring pinaghahanap sa buong mundo. May mga ulat umano na tinatago ang nasabing terorista ng mga grupong MILF, Bangsamoro Islamic Freedom Fighters (o BIFF, isang pangkat ng MILF na humiwalay sa grupo dahil salungat sila sa kasalukuyang pag-uusap sa pagitan ng gobyerno at MILF) at Abu Sayyaf. Gaya ng nasabi kanina, maraming operasyon na ang naiplano noon ngunit hindi naisagawa o hindi ipinagpatuloy sa maraming kadahilanan. Pero noong Enero ng taong kasalukuyan ay isinagawa ang operasyon upang tugisin si Marwan na nagresulta nga sa pagkakapatay sa 44 na miyembro ng Special Action Force.

Ano ang sinasabing nangyari noong araw na iyon?

Ayon sa balita, 3 pangkat ng SAF ang pumasok sa baryo ng Tukanalipao, sa Maguindanao, Mindanao madaling araw noong Enero 25 upang dakpin ang mga teroristang sina Marwan at Basit Usman. Pinasok umano ng SAF ang bahay kung saan itinuturong naroon si Marwan ngunit dahil sila ay pinaputukan, sila ay lumaban hanggang sa mapatay ang terorista. Hindi umano alam ng MILF at BIFF na may mga SAF sa lugar kaya nang marinig nila ang putukan, sila rin ay nagpaputok ng armas. Ang resulta ay ang tinatawag natin ngayong Mamasapano Clash na dahilan kung bakit nasawi ang 44 na miyembro ng SAF pati na umano’y 350 miyembro ng mga teroristang grupo.

Fallen 44 (courtesy of GMA News)

Sino ang may pananagutan sa mga pangyayari?

noynoy

Inaako ni Napenas ang nangyari, ngunit tama bang siya lang ang umako ng responsibilidad na ito? Hindi ba’t may kasalanan at pananagutan din ang ibang grupo lalo na ang mga sumupil at kumitil sa buhay ng mga miyembro ng SAF? Bakit binibigyan ng proteksyon ng MILF si Marwan, na isang kilalang terorista sa buong mundo? Ibig sabihin ba na ganun ang ginawa (at marahil, patuloy na ginagawa) ay mga terorista rin sila? Kasama rin daw sa operasyon ang Federal Bureau of Investigation (FBI) ng Amerika. Ibig sabihin, malaking operasyon talaga ang naganap. Hindi lamang gobyerno ng Pilipinas ang nakakaalam kundi ang makapangyarihang bansa ng Amerika. May pananagutan din ba sila sa pangyayari?

Kung aalamin natin ang mga detalye, sinasabing umabot ng maraming oras ang putukan sa pagitan ng SAF at MILF. Bakit hindi agad nagpatawag ng ceasefire? O kung nagpatawag man ng ceasefire, bakit hindi agad huminto ang mga miyembro ng MILF? Bukod pa diyan, kung ilang oras na palang nakikipagbakbakan ang SAF sa MILF, bakit hindi tumulong ang AFP at iba pang miyembro ng SAF? Ano o sino ang pumigil sa kanila? Hindi naman siguro ganun kalakas ang MILF para katakutan nila o kayabang ang kanilang mga pinuno upang maging kumpiyansa sa ipinadala nilang tatlong pangkat ng SAF. Marami tayong katanungan hanggang ngayon na sana ay mabigyan ng linaw sa madaling panahon lalo na’t galit pa rin tayong mga Pilipino sa nangyari. Pero ang isang pinakanakakapag-init sa damdamin ng mga Pilipino lalo na ang mga kamag-anak ng mga namatayan ay ang paghuhugas ng kamay ng tinuturing na ama ng bansa.

HULING SALITA

Ang pangulo ng Pilipinas ang siyang commander-in-chief kaya dapat ay akuin ng anak nina Ninoy at Cory Aquino ang responsibilidad sa pagkakapatay ng 44 na miyembro ng SAF. Alam niya ang operasyon at may kakayahan sana siya upang pigilan, tulungan o iligtas ang mga pulis natin na nandoon noon sa Mamasapano. Ngunit, ano ang kanyang ginawa? WALA. Maging sa kanyang mga talumpati ay ibinibida niya ang kanyang sarili at pamilya na kung tutuusin ay walang kinalaman sa insidente at kung mayroon man ay napakainsensitibo at walang kaemosyon-emosyon para sa mga namatayan ang dating. Natatandaan n’yo pa ba nung inunan nya ang pagbubukas ng isang car shop kaysa salubungin ang mga bangkay ng mga bayani nating Fallen 44? Doon pa lang ay malalaman mo na kung ano ang karakter ng pangulong ito. Nito lamang nagdaang Miyerkules, Pebrero 18, ay nakipagkita siya sa mga kamag-anak ng Fallen 44. Tsansa na sana niyang bumawi o kaya ipakita man lang sa mga tao ang kanyang pakikidalamhati. Ngunit ano ang bumandila pangkatapos ng pangyayaring iyon? Pagkabastos at pagkahambog  ng pangulong piniling iboto ng nakararaming Pilipino noong 2010. Hindi tuloy nakapagtataka ngayon na maraming grupo ang gustong magpatalsik sa kanya sa pwesto. Sa araw na ito, Pebrero 22, ay inaasahang maraming magpuprotesta laban sa kanya.

Noynoy, hindi kita inaasahang bababa sa pwesto mo lalo na’t ayaw ko ring si Binay ang pumalit sa’yo. Pero sana, pakinggan mo itong payo ko at hindi ng payo ng umano’y corrupt mong kaibigang nangingialam pa rin kahit suspendido na na si Alan Purisima. Tumingin ka sa salamin at pagmasdan mo ng mabuti ang makikita mo. Natatakot ka ba? Oo, dapat matakot ka. Matakot ka sa sarili mo at sa mga pinaggagagawa mo.

Advertisements

Giyera!

Mahigit dalawang linggo na ang nakakaraan mula nang pumutok ang balitang magnu-nuclear testing ang North Korea. May ilang haka-haka kung bakit umano nila ito binalak gawin. Nandyan ang pagpapakita ng pwersa na mayroon silang ganung kapangyarihan para matakot ang ibang bansa. May palusot na para umano ito sa selebrasyon ng ika-100 taon mula nang ipinanganak si Kim Il-sung, ang tinatawag nilang eternal president. May mga nagsasabi ring paghahanda ito para sa pakikipaggiyera sa mga kaaway ng bansa nila. Dahil sa aktibidad na ito, isa ang bansang Pilipinas sa mga nag-alala na baka tayo ay maapektuhan ng gagawing ito ng NoKor. Sa gitna ng pakikiusap ng Pilipinas at iba pang bansa sa buong mundo ay itinuloy pa rin ng NoKor ang nuclear testing noong nakaraang linggo. Ngunit sa pagkatuwa ng lahat (maliban na malamang sa gobyernong pinamumunuan ni Kim Jong-un) sila ay pumalpak.

Hindi nawawala sa mga balita ang pag-aagawan ng mga isla na matatagpuan sa West Philippine Sea (o South China Sea para sa iba). Nandyan ang Spratly Islands at nitong nakaraang linggo’y napabalita naman ang Scarborough Shoal. Ang Scarborough Shoal ay isang grupo ng mga isla na inaangkin ng Pilipinas, Tsina at Taiwan dahil sa mga potensyal na likas yaman na makikita at makukuha rito. Ang sabi ng Tsina, matagal nang kanila yun sapagkat sila umano ang unang nakakita at nagpangalan sa lugar. Depensa naman ng ating gobyerno, matagal nang napapabilang sa bansa ang Scarborough Shoal bilang bahagi ng Zambales. Isa umanong mapa na nilimbag noong 1734 ang nagpapakitang parte ng nabanggit na probinsiya ang nasabing mga isla. Noong 1965, nakapaglagak din daw tayo ng watawat at nakapagpatayo ng isang parola roon. Sa ngayon ay walang nakikitang solusyon sa argumento kundi ang sumangguni sa international court of law sapagkat sa pagitan ng maraming bansa ang usapin.

Halos kasabay naman ng balitang iyan ang pagbabalik ng mga Amerikano dito sa atin upang isagawa ang balikatan exercises. Wala umano itong kinalaman sa mga hidwaan na nagaganap sa pagitan ng Pilipinas at ibang bansa. Layon ng balikatan exercises na pagbutihin ang pagpaplano, pagsasagawa at pag-eensayo ng mga gawaing military sa pagitan ng mga Amerikano at Pilipinong sundalo. Ayon naman sa pahayagang Philippine Star, layunin din ng aktibidad na ito ng military ngayong taon na tumulong sa komunidad sa pamamagitan ng pagsasagawa ng mga paaralan at pagtulong sa mga medikal na misyon. Yun lang kaya ang mga dahilan? O mayroon pang mas mabigat na di nalalaman ng lahat?

Ano ang pangunahing tema na mahihinuha natin sa mga nabanggit na istorya? Ano pa kung hindi…

Mula pa noong unang panahon, mayroon ng giyera. Mababasa natin yan sa napakaraming libro tulad ng Bibliya. Puno ang mga libro ng kasaysayan ng paksang ito. Pero tulad ng pahiwatig sa mga istoryang nabanggit, di lamang noon mayroong giyera. Sa panahon natin ngayon ay marami pa rin ang nasa giyera, sila man ang nagpasimula o hindi. Sa katunayan, ayon sa website na ito, 60 bansa ang kabilang sa pakikidigma, mapaloob o mapalabas man ng kanilang teritoryo nagaganap ang hidwaan. Syempre, kasama na tayo sa animnapung mga bansang iyan.

Bakit ba mayroong giyera? Nag-isip ako ng mga dahilan. Una, ginagawa ito upang sumakop ng lupain upang lumaki ang teritoryo. Nagkakagiyera kapag nakikipaglaban ang mga sinasakop sa mga mananakop. Pwede ring mangyari ito kapag tumanggi ang mga sinakop sa sistema, pamamaraan, pamamalakad na ginagawa ng mga mananakop. Maliban sa mga nabanggit, maaaring dahilan din ay pagtatalo o di pagkakasundo ng dalawang paksyon tungkol sa isa o maraming usapin. O kaya naman, may mga bansang gusto lang magpamalas at magpakita sa iba ng kapangyarihan at kagalingan nila.

Gusto ko ring banggitin ang mga dahilan na sinabi ni Geoffrey Blainey, isang Australyanong manunulat ng kasaysayan, sa kanyang librong, The Causes of War. Ito umano ay madalas na ginagamit bilang reperensya pag digmaan na ang pinag-uusapan. Ayon sa website na ito, ang mga dahilan daw ng giyera ayon kay Blainey ay ang mga sumusunod:

  1. Ang optimismo ng mga lider na nagsasagawa ng giyera: lahat ay naniniwalang maikli lamang ang giyera at maipapanalo nila ito (Komento: Mahirap umasa sa maling akala.)
  2. Mga ekspektasyon (o inaasahang gagawin) ng mga bansang di man kasama sa giyera ay maaaring maaapektuhan ng giyerang magaganap (Komento: Ano ito, hulaan?)
  3. Pangloob na alitan o mga malaking pagbabago sa loob ng bansa (tulad ng pagkamatay ng monarch na namumuno) (Komento: May malaking pagbabago mang maganap, ibig bang sabihin nun, kailangang magka-giyera?)
  4. Mga dahilang pang-ekonomiya (Komento: Maraming mahihirap habang may kakaunting ubod ng yaman.)
  5. Impluwensiya ng panahon (Komento: Madalas daw na tuwing tagsibol at tag-init nagkakagiyera)
  6. Pagsukat sa kapangyarihan (Komento: Testing… testing. Hindi ba pwedeng ibang pagsukat ang gamitin?)

Hindi ko alam sa’yo pero mabubuod ko ang mga ito sa mga salitang kasakiman (sa kapangyarihan man o kayamanan), kabaliwan (di tamang pag-iisip) at kasamaan. Bakit mga ito? Para sa akin, kung hindi sakim sa lupa, gamit o anumang pag-aari ng tao, lahat ay magkakaroon. Kung hindi naman baliw ay mapagtatantong wala talagang nananalo sa giyera sapagkat lahat ay natatalo rito sa buhay, sa ari-arian, sa panahon, sa kapayapaan at kaganaang-loob. Kung hindi naman masama ay hindi magagawang manakit at kumitil ng buhay. Tama po ba?

Maaaring sinisimplehan ko ang mga bagay tungkol sa giyera. Tunay naman talagang kumplikado ang mga dahilan at salik ng pakikidigma. Pero, hindi naman ibig sabihing pag kumplikado na ang isang bagay ay hindi ito maaaring simplehan. Kung may tamang panuntunan ang tao at talagang isinasabuhay ito, maiiwasan ang anumang gulo, giyera o digmaan.

Sana maiwasan na ng tao ang giyera. May mga mabibigat (pero may mabababaw din) na dahilan kung bakit ginagawa ng tao ang pakikidigma pero sana’y magkaroon ng resolusyon ang mga ito. Mahirap mapasama sa isang giyera. Alam natin ito sapagkat nabasa natin ang mga pahina ng libro tungkol sa giyerang pinaglabanan ng ating mga bayani, kilala man o hindi, mula pa noong unang panahon. Ipanalangin nating wag nang magpasikat ang North Korea, wag nang maging ganid sa lupa ang Tsina at wag na tayong magpaloko sa Amerika.