Fallen 44

Fallen 44 (picture courtesy of ABS-CBN)

Halos isang buwan na mula nang mangyari ang kahindik-hindik na pagpaslang sa magigiting nating mga pulis na miyembro ng Special Action Force (SAF) group sa Maguindanao na binansagan ng media na Mamasapano clash. Ngunit hanggang ngayon ay hindi pa rin gaanong malinaw kung ano ang mga nangyari noong araw na iyon. Pag-usapan natin ang nangyari at kung ano o sino ang dapat managot sa nakalulungkot na pangyayari.

Ano ang SAF?

SAF

Ayon sa artikulong ito mula sa website ng Philippine National Police, ang PNP Special Action Force (PNP-SAF) ay ang natatanging lupon ng kapulisan na binuo upang kalabanin ang mga terorista, rebelde at organized crime group na naghahasik ng lagim sa bansa. Dahil tinatawag silang rapid deployment force, ginagamit sila upang supilin ang mga masasamang loob saan man at kailan man sa Pilipinas.

Ang vision ng grupo ay ang sumusunod:

“We envision SAF as a highly motivated, highly disciplined and specially trained unit armed with the most modern equipment that technology can provide and working in active partnership with the community living up to the virtues: Maka-Diyos, Maka-Bayan, Maka-Tao at Maka-Kalikasan.”

Ang mission naman nila ay ang sumusunod:

“To conduct special operations as a rapid deployment force in the country specifically in the areas of counter-terrorism, hostage rescue, commando-type unconventional warfare, search and rescue operations and national civil disturbance control in times of calamities, disasters and national emergencies.”

Kailan at bakit sila binuo?

SAFLOGO

Noong dekada 80, maraming grupo ang nais magpabagsak sa gobyerno ni Pangulong Ferdinand Marcos. Ang iilan sa mga ito ay ang Moro Islamic Liberation Front (MILF) na noo’y pinangungunahan ni Nur Misurari at ang Communist Part of the Philippines- New People’s Army (CPP-NPA). Ang kaguluhang ginagawa noon ng mga nasabing grupo ang nagtulak sa Philippine Constabulary (isa sa apat na service commands ng Armed Forces of the Philippines dati bago sila isinama sa PNP) na bumuo ng espesyal na lupon upang supilin ang mga ito. Mayo 12, 1983 nang mabuo ang grupo na sinasabing ideya ng dating AFP Vice Chief of Staff Lieutenant General Fidel V. Ramos (na magiging pangulo noong dekada 90) kasama ng kantang Chief of Operations na si Renato De Villa.

Ano ang ginagawa ng SAF sa Maguindanao ng mga panahong iyon?

Ayon sa ulat na ito ng ABS-CBN, dalawang linggo bago ang Mamasapano Clash ay nakipagpulong diumano ang pangulo ng bansa na si Noynoy Aquino pati na ang noo’y suspended na PNP Chief na si Alan Purisima sa mga opisyal ng SAF (kasama na rito ang dating PNP-SAF Chief Getulio Napenas) tungkol sa operasyon na tinawag nilang Oplan Exodus. Ang operasyong ito ay isa lamang sa mga napakaraming naiplanong operasyon sa mga lumipas na taon upang tugisin ang kilalang teroristang si Zulkifli Abdhir o mas kilala sa bansag na Marwan na maraming taon na ring pinaghahanap sa buong mundo. May mga ulat umano na tinatago ang nasabing terorista ng mga grupong MILF, Bangsamoro Islamic Freedom Fighters (o BIFF, isang pangkat ng MILF na humiwalay sa grupo dahil salungat sila sa kasalukuyang pag-uusap sa pagitan ng gobyerno at MILF) at Abu Sayyaf. Gaya ng nasabi kanina, maraming operasyon na ang naiplano noon ngunit hindi naisagawa o hindi ipinagpatuloy sa maraming kadahilanan. Pero noong Enero ng taong kasalukuyan ay isinagawa ang operasyon upang tugisin si Marwan na nagresulta nga sa pagkakapatay sa 44 na miyembro ng Special Action Force.

Ano ang sinasabing nangyari noong araw na iyon?

Ayon sa balita, 3 pangkat ng SAF ang pumasok sa baryo ng Tukanalipao, sa Maguindanao, Mindanao madaling araw noong Enero 25 upang dakpin ang mga teroristang sina Marwan at Basit Usman. Pinasok umano ng SAF ang bahay kung saan itinuturong naroon si Marwan ngunit dahil sila ay pinaputukan, sila ay lumaban hanggang sa mapatay ang terorista. Hindi umano alam ng MILF at BIFF na may mga SAF sa lugar kaya nang marinig nila ang putukan, sila rin ay nagpaputok ng armas. Ang resulta ay ang tinatawag natin ngayong Mamasapano Clash na dahilan kung bakit nasawi ang 44 na miyembro ng SAF pati na umano’y 350 miyembro ng mga teroristang grupo.

Fallen 44 (courtesy of GMA News)

Sino ang may pananagutan sa mga pangyayari?

noynoy

Inaako ni Napenas ang nangyari, ngunit tama bang siya lang ang umako ng responsibilidad na ito? Hindi ba’t may kasalanan at pananagutan din ang ibang grupo lalo na ang mga sumupil at kumitil sa buhay ng mga miyembro ng SAF? Bakit binibigyan ng proteksyon ng MILF si Marwan, na isang kilalang terorista sa buong mundo? Ibig sabihin ba na ganun ang ginawa (at marahil, patuloy na ginagawa) ay mga terorista rin sila? Kasama rin daw sa operasyon ang Federal Bureau of Investigation (FBI) ng Amerika. Ibig sabihin, malaking operasyon talaga ang naganap. Hindi lamang gobyerno ng Pilipinas ang nakakaalam kundi ang makapangyarihang bansa ng Amerika. May pananagutan din ba sila sa pangyayari?

Kung aalamin natin ang mga detalye, sinasabing umabot ng maraming oras ang putukan sa pagitan ng SAF at MILF. Bakit hindi agad nagpatawag ng ceasefire? O kung nagpatawag man ng ceasefire, bakit hindi agad huminto ang mga miyembro ng MILF? Bukod pa diyan, kung ilang oras na palang nakikipagbakbakan ang SAF sa MILF, bakit hindi tumulong ang AFP at iba pang miyembro ng SAF? Ano o sino ang pumigil sa kanila? Hindi naman siguro ganun kalakas ang MILF para katakutan nila o kayabang ang kanilang mga pinuno upang maging kumpiyansa sa ipinadala nilang tatlong pangkat ng SAF. Marami tayong katanungan hanggang ngayon na sana ay mabigyan ng linaw sa madaling panahon lalo na’t galit pa rin tayong mga Pilipino sa nangyari. Pero ang isang pinakanakakapag-init sa damdamin ng mga Pilipino lalo na ang mga kamag-anak ng mga namatayan ay ang paghuhugas ng kamay ng tinuturing na ama ng bansa.

HULING SALITA

Ang pangulo ng Pilipinas ang siyang commander-in-chief kaya dapat ay akuin ng anak nina Ninoy at Cory Aquino ang responsibilidad sa pagkakapatay ng 44 na miyembro ng SAF. Alam niya ang operasyon at may kakayahan sana siya upang pigilan, tulungan o iligtas ang mga pulis natin na nandoon noon sa Mamasapano. Ngunit, ano ang kanyang ginawa? WALA. Maging sa kanyang mga talumpati ay ibinibida niya ang kanyang sarili at pamilya na kung tutuusin ay walang kinalaman sa insidente at kung mayroon man ay napakainsensitibo at walang kaemosyon-emosyon para sa mga namatayan ang dating. Natatandaan n’yo pa ba nung inunan nya ang pagbubukas ng isang car shop kaysa salubungin ang mga bangkay ng mga bayani nating Fallen 44? Doon pa lang ay malalaman mo na kung ano ang karakter ng pangulong ito. Nito lamang nagdaang Miyerkules, Pebrero 18, ay nakipagkita siya sa mga kamag-anak ng Fallen 44. Tsansa na sana niyang bumawi o kaya ipakita man lang sa mga tao ang kanyang pakikidalamhati. Ngunit ano ang bumandila pangkatapos ng pangyayaring iyon? Pagkabastos at pagkahambog  ng pangulong piniling iboto ng nakararaming Pilipino noong 2010. Hindi tuloy nakapagtataka ngayon na maraming grupo ang gustong magpatalsik sa kanya sa pwesto. Sa araw na ito, Pebrero 22, ay inaasahang maraming magpuprotesta laban sa kanya.

Noynoy, hindi kita inaasahang bababa sa pwesto mo lalo na’t ayaw ko ring si Binay ang pumalit sa’yo. Pero sana, pakinggan mo itong payo ko at hindi ng payo ng umano’y corrupt mong kaibigang nangingialam pa rin kahit suspendido na na si Alan Purisima. Tumingin ka sa salamin at pagmasdan mo ng mabuti ang makikita mo. Natatakot ka ba? Oo, dapat matakot ka. Matakot ka sa sarili mo at sa mga pinaggagagawa mo.

Advertisements

Sabah

Mainit-init na balita ngayon ang nangyayaring stand-off sa Lahad Datu, Malaysia (parte ng Sabah) gawa ng mga kababayan nating Muslim na nagpunta run bilang protesta sa nangyaring peace agreement sa pagitan ng pamahalaan at ng Moro Islamic Libreation Front (MILF) noong Oktubre ng nakaraang taon. Anila, initsapwera ang sultanato nila sa Mindanao gayung pag-aari nila ang marami sa lupaing ibibigay umano sa MILF alinsunod na rin sa nasabing kasunduang pangkapayapaan. Di man lang daw sila kinunsulta tungkol dito, gayung sila umano ang talagang may-ari ng mga lupain. Isa na sa kanilang inaangking lupa ay ang Sabah na matagal na ring sinasabing pag-aari talaga ng Pilipinas.

Nasaan ang Sabah?

Mapa ng Sabah (courtesy of rappler.com)

Mapa ng Sabah (courtesy of rappler.com)

Ang Sabah ay isa sa 13 member states ng bansang Malaysia. Matatagpuan ito sa pinakamataas na bahagi ng Borneo, ang islang napakalapit sa Pilipinas, lalo na sa bandang Palawan at Sulu. Tingnan nyo ang mapa nang mas maintindihan nyo ang pagsasalarawan na sinabi ko.

Ano ang kasaysayan sa likod ng pag-angkin natin sa Sabah?

Ayon sa isang artikulo ng GMA News, ang sultanato ng Brunei ang talagang may kontrol sa Borneo (kung saan napapaloob ang Sabah) at ilang bahagi ng Sulu noon pa mang ika-14 na siglo. Noong Hunyo 1658, ibinigay umano ni Sultan Abdul Hakkul Mubin ng Brunei ang parte ng Sabah kay Sultan Salah-ud Din Karamat Bakhtiar ng Sulu dahil sa ginawang pagtulong ng huli sa giyerang nilahukan ng sultanato ng Brunei. Naging opisyal namang pag-aari ng sultanato ng Sulu ang Sabah noong 1673 matapos itong kumpirmahin ni Brunei Sultan Bongsu Muhyuddin. Noong ika-18 at ika-19 na siglo ay pinarentahan ng sultanato ng Sulu ang Sabah sa ilang kumpanya ng Britanya. Nang dumating ang ika-20 siglo ay gusto na muling angkinin ng ating mga kababayang Muslim ang kanilang teritoryo ngunit hindi ito naging madali sapagkat nagkaroon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig; naging kolonya ng Britanya ang North Borneo, kung saan bahagi ang Sabah (1946); at naging parte ng iisang bansang tinawag na Malaysia ang Sabah kasama ng Malaya, Sarawak at Singapore (1963). Ang pinakakontrobersyal na hakbangin noon ng mga Pilipino ay ang tinatawag na Operation Merdeka kung saan halos 200 Tausug at Samang Muslim na 18 hanggang 30 ang gulang ay kinuha at inensayo sa Simunul, Tawi-tawi. Ang commando unit na ito ay tinawag na Jabidah. Disyembre 30, 1967 nang pinasakay sa Philippine Navy Vessel patungong Corregidor ang Jabidah upang sumailalim sa special training. Nagkaroon nga lamang ng aberya nang malaman ng mga nabanggit na trainee na nasa plano ang pagsagupa nila sa mga kapatid nilang Muslim din na nasa Sabah. Marso 18, 1968 nang mangyari ang tinatawag na Jabidah Massacre, kung saan ang mga trainee ay pinaulanan ng bala sa di tiyak na kadahilanan. Mula nang mangyari ang insidente, di na muling uminit pa ang usaping Sabah hanggang nangyari nga ang stand-off nitong nagdaang linggo.

Sino ba talaga ang nagmamay-ari sa Sabah?

Philippines or Malaysia?

Di natin matitiyak yan, pero base sa mga naibalita ay talagang pag-aari ng mga kababayan nating Muslim ang Sabah. Bukod diyan, hanggang ngayon daw kasi ay binabayaran sila ng Malaysia sa ginawa nilang pagpapaupa rito mula pa noon. Maiisip mo nga, bakit nagbabayad pa rin hanggang ngayon ang mga Malay kung di nila binibigyang halaga ang naging usapan higit isang siglo na ang nakakaraan, hindi ba?

Huling Salita

Napakaraming taon nang usapin ang pag-angkin ng bansang Pilipinas sa Sabah. Kung sakaling tulungan ng gobyerno ng Pilipinas ang mga kapatid nating Muslim na nandoon ngayon upang mabawi ang lupang sarilling atin talaga, magiging handa ba tayo sa mga maidudulot nito? Magiging atin ang lupa pero ang mga taong nakatira rito’y Malay (taong tawag sa mga taga-Malaysia) na ang turing sa kanilang mga sarili. Hindi sila papayag sa ganun sapagkat identidad na nila ang nakataya roon. Bukod dyan, di basta-basta papayag ang gobyerno ng Malaysia na maangkin nating muli ang Sabah. Marami silang nakukuhang yaman at pinagkukunang-yaman dito na pinakabukod-tangi’y ang mga mamamayan nila na nakatira roon.

Sa madaling salita, hindi tayo handa. Kaya di na kataka-takang ayaw sumuporta ng gobyerno sa isinasagawang protesta roon ngayon.