Abala

Abala. Abala. 

Iyan ay mga salitang pareho ang mga titik pero magkaiba ang pagkakabigkas at pagkakahulugan. Ang unang salita ay binibigkas na a-BA-la, kung saan nasa gitnang pantig ang diin o stress. Ang isa naman ay aba-LA kung saan nasa huling pantig ang diin. Ayon sa UP Diksiyonaryong Filipino (Binagong Edisyon), ang ibig sabihin ng abala (bigkas: aBAla) ay pansamantalang paghinto. Ilan sa mga kasingkahulugan nito ay gambala, abal-abal o antala. Ang ibig sabihin ng abala (bigkas: abaLA) ay kasalukuyang may ginagawa o buhos na buhos ang pag-iisip sa isang gawain na kapareho ng ibig sabihin ng salitang aligaga o busy sa Ingles.

Sabi sa isang artikulong nabasa ko, maiging iwasan ang salitang abala (busy) pag tinatanong ng kung sino kung kamusta ka na. Lahat naman daw kasi tayo ay abala. Ang argumento ng nagsulat ng akda, lahat tayo ay may 24 oras sa isang araw at 7 araw sa isang linggo at depende sa atin kung paano natin gagamitin ang mga oras na mayroon tayo. Kumbaga, lahat tayo ay binayayaan ng oras bagamat di pare-pareho pagkat iba-iba kung kailan tayo pinanganak at iba-iba rin kung kailan tayo babawian ng buhay. Dagdag pa riyan, may mga taong mas marami ang oras kumpara sa iba sa maraming kadahilanan tulad ng kalusugan pati na mga di inaasahang pangyayari tulad ng aksidente. Hindi natin mababago ang oras na mayroon tayo, nakatakda man na ito o hindi. Ang mababago natin ay kung paano natin gagamitin ang mga oras nating ito.

Oras

Isipin mo ang sagot sa mga tanong na ito sa paggamit mo ng oras mo:

1. Makikipagkita ka ba sa taong mahal mo?

2. Kapipilingin mo ba ang buo mong pamilya?

3. Magbabasa ka ba ng libro?

4. Kukuha ng litrato?

5. Makikipagkaibigan?

6. Manonood ng sine?

7. Makikipaglaro sa mga bata mong anak?

8. Magsusulat?

9. Magtatanim?

10. Magsusugal?

11. Kakain sa kung saan?

12. Magpapatawa?

13. Sasayaw?

14. Kakanta?

15. Lilikha ng tula?

16. Makikipagtsismisan?

17. Mamamasyal?

18. Mamimili?

19. Bibisitahin ang mga lolo’t lola at iba pang kamag-anak?

20. Magpapalipas ng oras sa Facebook?

21. Magti-tweet?

22. Magtuturo?

23. Makikipagkwentuhan?

24. Magtatrabaho?

25. Magsasaliksik?

26. Tatawagan ang kaibigan?

27. Magi-ehersisyo?

28. Magsisimba?

29. Makikinig sa radyo?

30. Magpipinta?

Biruin mong ang dami pala nating pwedeng gawin sa oras natin, ano? Yun nga lang, di lahat ng yan ay dapat gawin palagi. Nakatutulong o nakagagawa sila ng kabutihan sa atin sa kung anong paraan, maliit man o malaki, pero isipin ng maigi kung kailan lang sila nararapat gawin. Di naman pwedeng sa isang gawain lang iinog ang mundo natin.

 

“Oras na, magpasiya kung saan ka pupunta. Oras na, oras na, mag-iba ka ng landas.” –Oras na, Coritha

“If only I could turn back time. If only I have said what I still hide. If I could only turn back time, I would have stayed for the night.”- Turn Back Time, Aqua

“Sana ay magbalik ang ating kahapon. Maibabalik pa ba ang nakaraan? Kung maaari lang sana, baguhin at aking pigilan. Sana… sana ngayon lang ang kahapon.”

Sana Ngayon Lang Ang Kahapon, Angeline Quinto

Ang mga kanta sa itaas ay ilan lang sa mga awiting nagdidiin sa importansiya ng oras. Bagamat tungkol sa pag-ibig ang tema ng iba sa kanila, di mapasusubaliang tungkol ang mga ito sa pagsisisi. At oras ang isa sa pinakapinagsisisihan ng mga tao. Bakit? Di ba’t sinabi natin kaninang di na natin maibabalik pa ang panahon? Kumbaga sa yaman, ito ay nauubos. Finite at hindi infinite. Kaya maigi talagang gamitin natin ang oras natin ng maayos. Sabi sa isang kanta sa itaas, sana ngayon na lang daw ang kahapon. Bakit daw? Para damhin niyang muli ang nakaraan kung kailan sila ay nag-iibigan pa ng taong mahal niya. Sabi naman ng isa pang kanta, sana raw ay kaya niyang ibalik ang oras para sana nasabi niya ang dapat niyang sabihin at nagawa niya ang dapat niyang gawin. Pero huli na sapagkat di niya iyon magagawa.

Huling Salita

Sa dulo ng lahat, isang mensahe ang gustong ituro sa atin ng oras: Hinding-hindi na natin mababalik ang lumipas na panahon. Kaya payong-kapatid sa bawa’t-isa sa atin, maiging piliin ng mabuti ang kung anong mga gagawin. Mag-prioritize. Diyos. Pamilya. Eskwelahan. Trabaho. Kasintahan. Kaibigan. Sarili. Paglilibang. At kung anu-ano pa. Ikaw ang makakapagsabi kung ano ang mga importante para sa’yo. Ikaw makakapagsabi kung sinu-sino o anu-ano ang mahal mo. Ikaw din ang makakapagsabi kung ano ang nagpapasaya sa’yo. Maging abala sa mga gawaing wasto at mabuti para sa iyo.

Advertisements

Kahalagahan, Kabutihan at Kagandahan ng Pagbabasa

Small boy reading a book (taken from bookriot.com)

Mula pa pagkabata, mahilig na akong magbasa. Laking pasasalamat ko sa aking Mama at Papa sapagkat sila ang nagturo sa akin kung paano magbasa. Oo nga’t sa eskwelahan ko mas natutunan ang iba’t-ibang kasanayan sa pagbabasa pero sa aming tahanan ko unang naramdaman ang saya at nalaman ang importansya ng pagbabasa. Natatandaan ko noong ako’y nasa preschool level pa lang, ginagawa na namin ng aking Mama ang aking mga takdang aralin o binabasa ang mga pinababasa ng guro bago pa n’ya ako payagang makipaglaro sa labas kasama ng aking mga kaibigan. Noong ako’y nasa mababang paaralan, tinututukan ako ng aking Papa sa pagbabasa at pagri-review tuwing ako’y may mga eksamen. Tuwang-tuwa ako noon pag bakasyon sapagkat nakakapunta ako kina Lolo at Lola para makabasa ng encyclopedia. Masayang tumuklas ng mga bagay na di ko pa nalalaman at pag-aralan pang maigi ang mga bagay na interesante para sa akin. Ang saya-saya ko  rin noon pag may nagriregalo sa akin ng libro tuwing Pasko o kaarawan ko. Laking tuwa ko rin pag nakabili na kami ng mga libro sa eskwela pagka-enroll sapagkat bubuklatin ko na ang mga ito at sisimulang basahin. Di man buong araw, ang pagbabasa ko ng mga librong ito ay di pumapalya kahit ilang oras lamang. Malaki ang pasasalamat ko sa aking Lolo sapagkat sa kanya ko nakuha ang hilig sa pagbabasa ng mga pahayagan. Nang mauso ang internet, tuwang-tuwa ako sapagkat mas lumawak ang seleksyon ng aking pwedeng basahin. May ideya na siguro kayo kung gaano ako kasaya sa pagbabasa, ano?

Reading-is-to-the-mind-what-exercise-is-to-the-body.

Ano ba ang Importansiya ng Pagbabasa?

Ayon sa website ng Gemm Learning, maraming mabubuting epekto ang pagbabasa. Sinasabi rito na ang pagbabasa ay isang importanteng life skill. Mahihirapan umano sa pag-aaral ang mga batang nagkakaproblema sa pagbabasa (lalo na siguro kung hindi ito maaagapan agad). HIgit pa silang mahihirapan sa paghahanap ng trabaho, pagiging independent at pagiging mabuting mamamayan, magulang o manggagawa kung sila man ay makapagtapos.

Ang pagbabasa rin daw ay isang mabuting pagi-ehersisyo sa ating utak. Sinasabing mas demanding ito kumpara sa panonood ng telebisyon o pakikinig sa radyo. Ani Maryanne Wolf, director ng Center for Reading and Language Research sa Tufts University, sa pagbabasa raw ay mas mapipilitan tayong gumawa ng naratibo (narrative) at mag-imagine. Sa pagbabasa raw kasi, mas may oras tayong mag-isip. Kumbaga maaari tayong huminto para sa pag-intindi (comprehension) at pagkuha sa tunay na kahulugan at implikasyon(insight) ng ating binasa. Ang pagbabasa ay nakatutulong din sa concentration at attention skills.

Dagdag pa ng website, ang pagbabasa rin ay nakatutulong sa pagtaas ng ating bokabularyo. Totoo ito sapagkat sa pagbabasa ng iba’t-ibang babasahin ay makakaharap natin ang mga salitang pamilyar at di pamilyar. Sa pagkaintindi natin sa ating mga binasa ay mauunawaan natin ang mga salitang bago pa lamang sa atin.

Nakatutulong din ang pagbabasa sa pagtaas ng tiwala sa sarili ng isang tao. Sinasabi na isa umanong chain reaction ang nangyayari: pag tayo ay laging nagbabasa, marami tayong malalaman; pag marami tayong nalalaman, marami ang mga taong hihingi sa atin ng mga kasagutan tungkol sa iba’t-ibang bagay; pag maraming tao ang humihingi sa atin ng tulong, matutulungan tayo nitong mas bumiti ang pagtingin at tiwala natin sa ating mga sarili.

Isa pa sa mga sinasabing magandang epekto ng pagbabasa ay ang paghasa sa ating creativity. Dahil nai-expose tayo sa mga bagong ideya at mas maraming impormasyon sa pamamagitan ng pagbabasa, maaaring magkaroon ng pagbabago (ikabubuti o ikagagaling) sa paraan ng ating pag-iisip.

Reading Boy (taken from chatt,hdsb.ca)

Dagdag ng Reader’s Digest, ang mga mabuting naidudulot pa ng pagbabasa ay ang mga sumusunod:

  1. Mas natututunan nating ang empathy. Sa pag-intindi natin umano sa mga karakter ng mga istoryang ating binabasa, mas nahahasa ang pag-intindi natin sa pakiramdam ng ibang tao.
  2. Pinababata nito ang ating mga utak. Nabanggit ko kanina na naiehersisyo ito, at dahil dito ay lagi itong nagagamit at bumababa ang posibilidad ng pagkakaroon natin ng mga sakit tulad ng Alzheimer’s Disesase.
  3. Nakatatanggal ito ng stress. Sinasabing bumababa ang stress-inducing hormones na tulad ng cortisoli sa tuwing tayo ay nagbabasa ng libro.
  4. Nagbibigay motibasyon ang pagbabasa. Sa pagbabasa tungkol sa isang tao o karakter na nakalampas sa mga pagsubok para marating ang gustong marating ay magbibigay sa atin ng motibasyon para gawin natin ang ating personal na mithiin.
  5. Mararamdaman nating tayo ay mas konektado sa ibang tao. Kapag nakaka-identify tayo sa mga karakter ng mga istoryang ating binabasa, makatutulong itong makaramdam tayo ng isang real-life relationship na maaaring magdulot sa atin ng pakiramdam na tayo ay bahagi ng isang grupo (inclusion).
  6. Makaliliwanag ito ng ating araw. Magandang ending man o maliliit na detalye sa istorya kung saan ay makaka-relate tayo ay may malaking epekto sa ating pakiramdam.
  7. Mas makatitipid tayo. Kumpara sa panonood ng pelikula, pagpunta sa mga amusement park o pagkain sa labas, ang pagbabasa ay isang maganda at matipid na paraan para malibang.

Iilan pa sa mga dagdag na mabuting epekto ng pagbabasa mula sa website na LifeHack ay ang:

  1. Mas matibay na thinking skills. Sa pamamagitan ng pag-alala at pag-intindi sa mga nangyari sa ating binabasa ay mahahasa ang ating analytical at critical thinking skills.  
  2. Mas mabuting writing skills. Dulot na rin ng mas maigting na bokabularyo, ang pagbabasa ng mga magaganda at mabubuti ang pagkakagawa na mga libro at iba pang babasahin ay magkakaroon ng magandang epekto sa pagsusulat ng mga nakababasa sa mga ito. Maaaring may matutunan tayo sa iba’t-ibang estilo ng mga manunulat ng mga babasahing ating binabasa.

Ang haba ng blog post kong ito, ano? Ayos lang yan. Marami ka namang natututunan e. Ang magandang balita niyan, hindi pa ito tapos sapagkat may mga gusto pa akong sabihin. Hehe.

Book Club

The Thursday Book Club! Ruel, Rosy, Isa, Meng, Sonny and I. Wala sa mga larawan ang unang nakaisip na magtatag kami ng isang book club, si Zia.

The Thursday Book Club! Ruel, Rosy, Isa, Meng, Sonny and I. Wala sa mga larawan ang unang nakaisip na magtatag kami ng isang book club, si Zia.

Nakaka-miss ang magkaroon ng isang book club. Taong 2012 nang magtatag kami ng ilang mga kaibigan ng isang book club kung saan bawat isa sa amin ay mamimili ng librong babasahin at pag-uusapan ang tungkol dito sa katapusan ng buwan (isang libro, isang buwan. Tinawag naming itong Thursday Book Club dahil tuwing Huwebes kami laging nagkikita at naglalaan ng ilang oras pagkatapos ng trabaho (sa huling Huwebes ng buwan) upang mapag-usapan ang libro na aming binasa. Isang libro lamang sa isang buwan ang amin noong pinag-uusapan at ang namili ng libro ang siyang moderator ng pagpupulong na aming gagawin sa buwan na iyon. Ang ilan sa mga binasa at pinag-usapan naming mga libro ay ang mga sumusunod: The Gospel According to Jesus Christ ni Jose Saramago, World War Z ni Max Brooks, The Tale of Two Cities ni Charles Dickens, The Little Prince ni Antoine de Saint- Exupery, Everything’s Eventual ni Stephen King, The Rose & The Beast – Fairy Tales Retold ni Francesca Lia, Battle Hymn of the Tiger Mother ni Amy Chua, Life of Pi ni Yann Martel at Men are from Mars, Women are from Venus ni John Gray. Nakatutuwa ang ginagawa namin noong pagbibigayan ng opinyon at komento tungkol sa aming mga binasa. Masasabi kong lumawak talaga ang aming perspektibo sa iba’t-ibang bagay at nakatulong ito sa pag-intindi at pag-unawa namin tungkol sa iba’t-ibang tema at isyu. Umaasa ako na sa darating na bagong taon ay manumbalik ang aming book club para mas mahasa at mas gumaling kami sa pag-intindi sa mundong ating ginagalawan.

Huling Salita

Sa totoo lang, napakagandang gawain ng pagbabasa. Ang dami nitong magagandang epekto tulad ng mga nabanggit sa itaas. Ayaw mo bang pansamantalang iwanan ang mundong iyong ginagalawan upang maglakbay sa mundo ng iyong imahinasyon? Gusto mo bang makahanap ng pansamantalang katahimikan mula sa napakaabalang mundo na iyong ginagalawan? Gusto mo bang makakilala ng mga karakter na tutulong sa iyong makaunawa ng iba’t-ibang personalidad sa tunay na mundo? Higit sa lahat, nais mo bang tumuklas ng maraming bagay at maunawaan ang mga bagay-bagay na nakaaapekto sa atin? Kung gayun ay magbasa ka. Ano man ang edad mo sa ngayon, hindi iyan hadlang para hindi ka magbasa. Hinding-hindi pa huli ang lahat. Hala, maghanap na ng babasahin at simulan mo na!

Seryoso kunwari sa pagbabasa. Hehe.

Seryoso kunwari sa pagbabasa. Hehe.

P.S.

Malaki ang pasasalamat ko sa mga pelikulang Harry Potter at The Hunger Games na hango sa mga popular na libro nina J.K. Rowling at Suzanne Collins. Ang mga pelikula kasing ito ay nahikayat at patuloy na nahihikayat ang mga tao, bata man o matanda, na bumalik sa pagbabasa ng mga libro. Fictional books man ang mga ito, malaki pa rin ang nagagawa ng mga ito upang mapamahal ang mga mambabasa nila sa pagbabasa mismo. Tama, hindi ba?