Salutatorian Speech Controversy

Mainit na mainit pa rin sa kasalukuyan ang isyung lumabas noong Lunes, Marso 23, 2014, tungkol sa speech ni Krisel Mallari, isang high school salutatorian ng isang paaralan sa Quezon City na pinahinto ng mga guro dahil naglalaman ito ng kasiraan laban sa kanila pati na sa paaralang kanilang pinagsisilbihan.

Panoorin ninyo ang video na ito sa baba:

Naganap ang insidente habang graduation ceremonies ng Sto. Niño Parochial School sa Quezon City noong nakaraang Sabado, Marso 21, 2015. Iba ang sinumiteng talumpati ni Krisel sa administrasyon ng paaralan sa ginamit niya sa kanyang speech. Kaya tuwing tumatawid sa usaping pandaraya ang kanyang binabahagi ay kinakausap siya’t pinahihinto ng tila emcee ng programa. Ilang beses itong nangyari hanggang sa hindi na talaga niya natapos ang kanyang gustong sabihin sapagkat pinigilan na siya ng iba pang mga guro na naroon sa harap.

Madaling humusga. Unang reaksyon ng mga nakapanood, may inhustisyang nangyari. Hindi umano sasabihin ni Krisel ang kanyang mga sinabi kung wala talagang nangyaring kababalaghan sa pagpili ng valedictorian ng kanilang paaralan. Inatake ng marami sa mga nakapanood ng video ang paaralan ng Sto. Niño Parochial School (na nagkataong naging paaralan ko mula Kinder hanggang Grade 1) at ang mga guro nito. Kumalat agad ang balita kaya’t naging usap-usapan ito hindi lang  sa Kamaynilaan kundi sa buong bansa. Resulta sa kasalukuyan ng kontrobersiya, binigyan ng memorandum ang nasabing paaralan ng Kagawaran ng Edukasyon upang ipaliwanag ang buong pangyayari. Aalamin ang mga aktwal na sinabi ng bata, ano ang mga hindi pinasabi, pati na ang mga bagay na inungkat tulad ng hindi pagpapakita ng mga grado ng mga estudyante.

Kung panonooring mabuti ang video malalaman mong matatapang ang mga salita ni Krisel pero biktima pa rin kanyang dating sapagkat tila humihingi ng saklolo ang kanyang boses karga-karga ang intyensiong mabigyan ng sagot ang kanyang mga hinaing. May mga pagkakataong tila marahan ang kanyang pagbibigkas ng mga salita at saka na lamang titimo ang bigat ng mga ito pagkanarinig na.

Sa pagtatapos ng video ay tila nakakaawa siyang pinahinto hindi lamang ng iisang guro kundi ng marami pa sa kanila. Hindi n’ya tuloy natapos ang mga gusto niyang sabihin. Sa ating paghahanap sa internet, nakuha ng inyong lingkod ang kabuuan ng kanyang salutatorian speech:

A pleasant morning to my fellow batchmates, to my teachers, guests, welcome to the 13th Commencement Exercises. Sa okasyong ito ay pinipili kong magsiwalat sa wika na aking kinagisnan, ang wikang Filipino o wikang Tagalog. Taong 2004 ng una akong umapak sa silid-aralan ng eskwelahang ito, upang mag-aral. Ngayon, makalipas ang labing isang taon, ay narito ko sa inyong harapan upang ibahagi ang aking karanasan at magbigay-aral. Sa bawat taon na lumipas ay puspusan ang pag-aaral na ginawa ko sa eskwela, naniwala ko sa patas na labanan. Sa pagtatapos ng school year na ito’y isang hakbang nalang ang layo ko sa finish line, ngunit sa pagdating ko rito’y naglaho ang pulang tali na sisimbolo sana sa aking tagumpay, naglaho nga ba o sadyang kinuha? Maraming tao ang nagbulag-bulagan sa isang sistemang marumi at kaduda-duda. Ngunit di ko ito tinuluran, ipinaglaban ko ang sa tingin ko’y tama, nanindigan ako bilang isang Pilipino na palaban at may takot sa Diyos. Chismis, isang piyesta ng chismis ang inabot ko ng pinagmukha nila akong masama. Ganun talaga minsan, pag umayon ka sa kung alin ang tama, ikaw pa ang lumalabas na mali. Di na nga nila pinakinggan ang iyong hinaing, nakuha ka pa nilang laitin. Kung sinasabi niyong wala akong acceptance, marami ako niyan, pero pano kong tatanggapin ang isang bagay na di naaayon sa katotohanan. Para san pa ang aking dedikasyon sa pag-aaral at hustisya kung di ko naman ito ipaglalaban. Sa kabila ng nangyari ay masaya padin ako, tulad nga ng laging sinasabi sa teleseryeng Dream Dad, “Maganda ang buhay”, kaya bakit ako mag-aaksaya ng oras sa kanila kung mas maraming mas kapaki-pakinabang na bagay ang pwede kong gawin. Ngayon ay may piling indibidwal akong gustong pasalamatan, ito yung mga tao na sumuporta sakin sa kabila ng eskandalo na idinulot ng ipaglaban ko kung ano ang sa tingin ko ay tama. Una sa lahat, gusto kong pasalamatan ang Diyos, isa siyang ama, kapatid, kaibigan na naging sandigan ko sa lahat ng pagkakataon, sa hirap at ginhawa. Sa aking ama, dad salamat, salamat kasi ni minsan ay di mo kami sinukuan, salamat kasi naniwala ka sa kakayanan ko, salamat kasi ipinaglaban mo ko kahit pa sumama ang tingin sayo ng iba, salamat kasi ikaw si Ernesto Mallari, ang haligi ng tahanan na nakukuha paring magpatawa kahit alam ko na sa loob niya ay nahihirapan na siya. Sabi nga sa isang pelikula ni Robin Williams, “You are the world’s greatest dad”. Sa aking ina, isang napakalaking thank you, siguro nga’y madalas akong makulitan sa’yo dahil sa madalas mong pangangaral, paulit-ulit nga siguro ang mga sinasabi mo, pero ma, yan ang tunay na dahilan kung bakit the best ka, dahil di ka tumitigil na pangaralan kami pag alam mong naliligaw kami ng landas. Talaga ngang totoo yung kataga na “Mother knows best”. Sa pinakamaganda kong ate, Ate Kat, salamat kasi ikaw ang pinaka nakakaintindi sa mga hilig at pinagdadaanan ko bilang isang babae, ikaw ang aking selfie buddy, church buddy, at shopping buddy na pinagkakatiwalaan ko ng mga sikreto. Sa napakatalino kong kuya, Kuya Kerwin mainitin ang ulo mo, medyo mayabang ka nga siguro, at medyo tamad mag-aral; pero ang di alam ng marami, busilak ang puso mo, salamat kuya, sa pagturo sakin na manindigan pag alam kong ako ang nasa tama. Sa napaka-cute kong kapatid, salamat Kristine, ikaw na siguro ang pinakamatuturing kong tunay na BFF. Julia, Clang, Katrina, Faye, Dane, Nico at sa iba pa, napatunayan niyo sakin na tama ang katagang “quality over quantity”, siguro nga’y di kayo karamihan, pero alam ko na bawat isa sa inyo ay maaasahan at mapagkakatiwalaan ko, kaya salamat! Sa mga teachers na napalapit na sa aking puso, Ma’am Factora, Mam Calanoga, Mam Amil, Mam Garcia, Mam Restor, Mam Castillo, Mam Acacio at Sir Francis, nagsilbi po kayong pangalawang magulang ko, salamat po. At siyempre pa, sa mga taong bumabatikos at nagbibigay ng negatibong komento sa akin, isang napakalaking thank you, kayo ang dahilan kaya’t mas pinagbubuti ko pa ang pag-aaral, tulad nga ng sinabi ng basketbolistang si Dwyane Wade, “My belief is stronger than your doubt”. Panibagong kabanata ang aking haharapin, bilang isang accountancy student sa University of Santo Tomas. Panibagong hamon na nakangiti kong haharapin. At para sa ating lahat mga kapwa ko graduates, ito’y isang mahalagang kabanata kung saan natin gagawin ang pinakamahalagang mga desisyon sa ating buhay. Kaya naman good luck sa inyo, at good luck din para sa kinabukasan ng paaralang ito. Let me finish this in style and say my last words in the vernacular language of the world. I am Krisel Mallari, a Filipino citizen who would rather choose to fail with honor, than win by cheating. Adios!

Sayang. Hindi niya napasalamatan ang bawa’t miyembro ng kanyang pamilya sa harapan ng madla. Hindi na rin niyang nagawang isa-isahin pa ang kanyang mga kaibigang tumulong sa kanyang laban pati na rin mga guro na nagsilbi niyang pangalawang magulang.

Sana sa lalong madaling panahon ay maglabas na ng kanilang panig ng kwento ang paaralan ng Sto. Niño. Maigi rin sanang malaman ang opinyon ng valedictorian ng klase nina Krisel. Hindi patas kung hindi natin maririnig ang kanilang mga saloobin sa pangyayari. Pwede kasing biktima lang din sila. Kung papaano ay malalaman na lamang nating pag malaman natin ang kanilang panig.

Mga Alaala

Sa kabila ng lahat, hanga ako sa tapang at dedikasyong alamin ang katotohan ni Krisel. Isang pangyayari noong ako ay nasa grade school pa lamang ang naalala ko sa pangyayaring ito sapagkat may isa akong kakilala na halos pareho ang ginawa habang graduation nila. Matalino ang taong ito at talagang malakas ang loob sapagkat sinabi niya ang gusto niyang sabihin sa harap ng mismong mga taong kanyang tinutuligsa sa kanyang talumpati. Miminsan lang tayong makasalamuha ng mga taong may talagang matibay ang paninindigan kaya di mo maiiwasang sa kanila ay humanga.

Ang pangyayaring ating pinag-uusapan ay nagpaalala rin sa aking labing-isang (11) taon na ang nakararaan mula ng ako’y tumayo sa harap ng napakaraming tao upang bigkasin naman ang aking valedictory speech. Hindi ko na sasabihing lahat ang mga sinabi ko noon dahil gusto ko lamang sabihing naramdaman kong muli ang mga paghihirap na aking naranasan noon, pagtiyatiyagang ginawa ko pati ng aking buong pamilya at pagpapasalamat na aking hinandog sa aking mga magulang, mga kapatid, mga kaibigan, mga guro at lalung-lalo na sa Diyos na ginawang posible ang lahat. Maligaya ako sapagkat walang salutatorian na kumwestyon sa aking pangunguna sa aming paaralan. Haha, biro lang. Pero sa totoo lang, masasabi kong naging patas ang lahat at talagang pinaghusayan ko makamit lamang ang pinakanatatanging kagustuhan ko noong ako ay nasa mataas na paaralan.

Huling Salita

Noon pa mang panahon namin sa parehong elementary at high school, isa na talagang mainit na usapin ang mga grado at pagkakapwesto sa Top 10, lalo na yung mga nasa itaas ng listahan. Bakit naman hindi? Isang pribilehiyong matawag na pasok ka sa lupon ng mga matatalino sa klase. Kaya hindi maitatangging gugustuhin ng maraming pagbutihin ang pag-aaral at magkaroon ng maraming extra-curricular activities makabilang lamang rito. Nagulat nga lang ako sa mga kwento sa akin noon ng aming bunso na ang mga sumunod na batch ng mag-aaral sa amin ay mas grabe ang kumpetisyon. Isa itong patunay na habang tumatagal ay nagiging grade-conscious masyado ang mga estudyante. Kaya hindi na ako masyadong nagtaka noong lumabas ang isyung pinag-usapan natin dito. Grabe pa rin talaga ang kumpetisyon sa pagitang ng mga mag-aaral, kasama na minsan ang kanilang mga magulang at guro sa paaralan.

Sa totoo lang, hindi natin lubusang masisisi si Krisel sa kanyang ginawa o kaya ang paaralan sa kanilang aksyon habang siya ay nagtatalumpati. Ang namamayagpag na kultura kasi sa maraming eskwelahan ay pataasan ng grado, pagalingan sa pagsagot at paramihan ng mapi-perfect na eksamen. Anong aasahan natin sa mga bata? Syempre, ang pag-uugaling mataas na grado ang pinakamahalaga. Walang masama sa pag-asam ng mataas na grado kung tutuusin. Maganda nga itong motibasyon para pag-igihan ng mga estudyante ang kanilang pag-aaral. Ngunit may mali rito. Hindi dapat sa grado lamang tayo nakatutok. Dapat tutukan din ang kabutihan ng kalooban at kagandahan ng katauhan. Maiging paghusayan din kung paano makakatulong sa bayan, sa kalikasan at kapwa nating may pangangailangan. Hindi lang naman grado ang mahalaga. Pati na rin ang kung ano ang naisasapuso, naisasaisip at naituturo sa kaluluwa.

Para sa’yo, Krisel

Bilib ako sa’yo at sa ginawa mo. Sana mahanap mo ang kasagutan sa iyong mga katanungan. Sana maging malinaw ang lahat bago ka pa man sumuong sa mas kaabang-abang na aspeto ng iyong buhay, ang college life. Iba ang buhay na iyong dadanasin dito kumpara noong hayskul. Isang hakbang tungo sa tunay na mundo ang iyong gagawin at panalangin ko para sa’yo at sa lahat ng mga magtatapos ngayong taon na makaya ninyo ang hindi ganun kadaling mundo ng kolehiyo. Tatandaan mo ring sa lahat ng ito, hindi lamang grado ang mahalaga. Ngumiti ka sapagkat may pamilya kang nakasuporta sa’yo. Makinig kang mabuti sa kanila. Kumilala ka ng mga tunay na kaibigan sapagkat sila ang tutulong sa’yo sa iyong paglalakbay. Umidolo ka ng mga magagaling na tao, maging ng iyong mga guro, at sundan ang kanilang mga yapak. Patuloy kang magtiyaga at magsipag. At huwag na huwag kalimutang humingi ng tulong at magbigay ng pasasalamat sa Maykapal.

Advertisements

KSPs Be Like

Liker 6

Maraming tao ang natutuwa sa tuwing nila-like ang kung anong pinupost nila sa iba’t-ibang social networking sites tulad ng Facebook, Twitter at Instagram. Likas na siguro sa atin ang ganito: na katuwaan o kagustuhan tayo ng mga tao sa ating paligid. At dahil dito, gagawa at gagawa tayo ng paraan para mas maraming tao pa ang magkagusto sa atin. Pero tama bang ganito ang gawin natin? Ating alamin.

Like 2May mga kakilala ba kayong nagtatawag ng tao para i-like ang mga post nila? Yung tipong magpa-private message (PM) sa inyo para puntahan ang profile picture nila para lamang i-like ninyo? Nabiktima na ako nyan. Kayo rin ba? Haha. Kung hindi pa, siguro, kayo ang nambiktima. Haha, biro lang. Ano ba ang mapapala nila kung sobrang dami ang mag-like sa mga post nila? Ah, mayroon pala. Gaganda ang pakiramdam nila. Tataas kumpiyansa nila sa sarili. Maaaring katuwaan din talaga sila. Yun nga lang, kailangan ba talagang mamilit para gustuhin ka ng mga tao? Hindi ba dapat kusa iyon? Problema sa atin, hindi na natin nakikitang nakakahiya mali na pala ginagawa natin pero ginagawa pa rin natin.

Baka sabihin ninyo, why care? Of course, we should care. Oras natin naaabala kung may mga ganyang message para i-like ang post nila. Pangit sabihing parang desperado ang dating pero ganun na nga, hindi ba? Ang mga tao ngayon, sa dami ng ginagawa, ay parang pribilehiyo na lamang ang pagpunta sa mga social networking sites na mga iyan. Uubusin pa ba natin ang oras natin para sa kung ano lamang? Maaari sana kung parte ng proyekto sa eskwela o kaya sa trabaho pero kung para lamang sa maling paraan ng ikatataas ng tingin sa sarili, ay huwag na lamang. Kung tinatamaan ka na, mabuti yan. Kailangan kasi natin minsan ng paalala lalo na kung di na natin alam na mali na pa la ginagawa natin.

Like 4Ang nakakalungkot, may ibang tipong na-addict na sa mga ito. Sila yung mga tipong maaaring may iba dapat na ginagawa pero dahil nga nasanay na, inuuna pa ang pagbabrowse o pagpu-post sa FB, Twitter o IG. Hoy, mag-aral o magtrabaho kayo! Haha.

Ang mga social networking sites ay hindi talaga para sa lahat. Maraming tao ang sensitibo sa mga ipinuposte ng iba habang ang iba naman ay insensitibo sa mga ipinuposte nila. Ang una ay yung tipong madaling maimpluwensiyahan ng mga nakikita at nababasa nila. Minsan, sila rin yung masyadong emosyonal, na tipong inaakala nilang sila ang pinatatamaan ng mga status update, tweet o IG post ng malalapit nilang kaibigan o kakilala. Siguro dapat ipaalala sa kanilang hindi umiikot ang mundo sa kanila at hindi lahat ng sinasabi ng iba ay tungkol sa kanila. Ilan pa siguro sa nabibilang sa pangkat na ito ay yung mga tipong madaling mainggit sa ibang tao, lalo na sa mga kakilala nila mula pa pagkabata. Mabuti sana kung gamitin nila ito para pagbutihin ang sarili pero minsan ay hindi. Yung ikalawang grupo, yung mga insensitibo, sila yung mga nabubuhay sa mga katagang, “It’s my life.” Wala silang pakialam kung may mga masasagasaan sila sa mga ipupost nila, gaano man ito ka-tacky (Sige, i-search mo kung ano ibig sabihin nyan nang makapagkunsulta ka naman ng diksyunaryo. Hehe.). Sila tuloy yung mga nabibiktima ng hide o unfriend button ng mga mabilis mainis. May mga kakilala rin akong gumagawa niyan. Haha.

Like 3Maiging isipin na hindi naman pare-pareho ang mga tao. Nagkakaiba tayo sa uri ng pamilyang pinanggalingan, sa edukasyong ating tinanggap, sa mga kaibigan at mga kakilala, mga impluwensiya, mga binabasang libro, pahayagan o mga artikulo, mga pinapanood na palabas. Magkakaiba rin tayong mag-isip, kumilos at dumama. May tama yung sinasabi ng iba na hindi talaga maiging kinukumpara ang sarili natin sa iba dahil magkaiba ang ating mga pinanggalingan at magkaiba rin ating mga pinagdaraanan at nararanasan.

May nabasa akong isang post na nagsasabing huwag ibase sa mga like ang iyong self-worth. Tama, hindi ba? Wala sa mga ipinu-post natin kung mabuti ba tayong tao. Wala sa ipinu-post natin kung tama ba mga ginagawa natin. Wala sa mga ipinupost natin ang lahat ng katotohan ng mga nangyayari sa atin. Nagiging ugat tuloy ng inggit at inis kahit na hindi ganun ang intensyon natin, hindi ba? Minsan, lumalabas na paligsahan ang nangyayari. Imbes na i-express natin ang ating sarili sa mga social networking sites na ito e gumagawa tayo ng paraan para ma-impress ang iba. Maganda sana kung pareho nating nagagawa ang mga yun sa tuwing may bago tayong post. Pero kung hindi, ayos lang din naman. Basta wag masyadong dibdibin kung kaunti man o kahit wala pa ang mag-like ng mga iyan. Ang mahalaga, nasabi mo o naipakita mo ang gusto mong ipakita.

Huling Salita

Sa mga naghahanap lagi ng likes, sana maraming mag-like sa mga post ninyo. Gandahan ninyo para di nyo na kailangang pilitin mga tao sa pag-like ng mga ito. Wag sanang umabot sa puntong maging mababaw kayo’t tipong masisira na araw ninyo kung kaunti o walang nag-like sa mga post ninyo, ha? Paalala nga pala. Basta wag mag-hoard ng espasyo sa timeline para naman makita naming yung ibang tao, okay? Baka kasi wala nang nagla-like sa mga pinupost mo ay dahil araw-araw ka na lang nakikita. Magpa-miss ka naman.

Sampung Pinakanakakainis na Nararanasan ng mga Pilipino Araw-araw

Gumising kang masaya at punong-puno ng pag-asa. Naligo, nagbihis at kumain na maganda ang pananaw sa buong araw na masisilayan. Wari’y handang-handa kang harapin ang mundong sa’yo ay naghihintay. Pero, pero, pero, dumaan ang araw at ang mukha mo’y di maipinta. Kombinasyon kasi ito ng pagkagalit, pagkainis at pagkawalang-gana. Tinatanong pa ba kung bakit? Malamang, may mga bagay na nagpagalit o nagpainis sa’yo buong araw. Anu-ano ang mga bagay na ito? Kasama ba ang mga nakasulat dito sa listahan mo?

Heto ang Sampung Pinakanakakainis na Nararanasan ng mga Pilipino Araw-araw:

1. TRAPIKO

Traffic (World's largest traffic jam in history happened in China- image from autoevolution.com)

May mas nakakainis pa ba sa hindi umaandar na sasakyan sa kalsada kung mahuhuli ka na sa klase o trabaho? Isa na ito sa mga pinakapangit na imahe ng punong lungsod ng bansa, ang Metro Manila. Ano kamo ang mga dahilan? Mga ginagawang kalsada, mga tsuper na matitigas ang ulo’t ginagawang kaharian ang mga kalye pati na rin mga walang disiplinang pedestrian. Isama na rin natin ang hindi maayos na traffic management na isinasagawa ng gobyerno. Mapaumaga man o gabi (kahit na gabing-gabi na, sa totoo lang), kasagsagan ng matinding trapiko ang mga daanan.

2. MAHABANG PILA

LRT queue (image courtesy of GMA News TV, taken from paanomagingpinoy.files.wordpress.com)MRT/LRT. Terminal ng mga sasakyan. Bangko. Grocery. Restaurant. Parte na ng buhay ng mga tao ang pagpila. Nariyan ang pagpila ng napakatagal sa MRT at LR na talagang susubukin ang pasensya mo (pati na rin galing sa pag-iwas sa mga mandurukot). Kung may pila sa tren, may pila rin syempre sa mga terminal ng jeep, FX at taxi. Minsan mabilis lang ang pila lalo na kung hindi na rush hour pero may pagkakataon ding ilang bloke ang haba. Maaga kang nagpunta ng terminal? Bale wala rin yan kung ikaw ang unang pasahero ng dambuhalang van na dapat punuin bago kayo umalis. Mapapakamot ka na lang ng ulo talaga minsan. Sino na ang “nabiktima” ng napakahabang pila sa mga bangko? Isang oras lang ang break mo at isang oras din kung minsan ang bubunuin mo makabayad lang dito. Buti’t nauso ang e-payment­ kaya’t di na kailangang pumunta lagi sa mga bangko para magbayad. Buti sana kung maaaring gamitin ang cellphone o kaya gumawa ng ibang makabuluhang bagay habang naghihintay pero hindi. Sa pagkakaalam ko, iilang bangko lamang ang nagpapahintulot nito. Mahaba rin ang pila minsan sa mga grocery store kaya maiging mamili kung kailan hindi pa marami ang mga tao rito. May mga pila rin sa mga restaurant. Kahit na gutom na gutom ka na pero dahil gusto mong kumain sa mga lugar na puntahan talaga (dahil mura o masarap ang pagkain kahit mahal), pagtiyatiyagaan mo talaga.

Kahit saan, kahit kailan, magiging parte na yata palagi ng buhay ng tao ang pagpila.

3. MGA DI KANAIS-NAIS NA KATRABAHO

Pangit na KatrabahoMga bosing man o kapwa empleyado, di na yata maiiwasang minsan ay mayroong tayong makakatrabaho na hindi natin tipo ang ugali. Mayabang, power-tripper, madamot at kung anu-ano pang kagaspangan ng ugali ang kanilang pinapakita kaya di natin sila ganun kagusto. Naiisip siguro ng iba, pag minsanan lang nakikita, ayos lang. Pero kung buong araw araw-araw, sana hindi na lang. May dahilan kung bakit sila hindi kanais-nais sa iyong mga mata, at sana’y magawan ng paraan para naman maging payapa at masaya ang lugar na inyong pinagtatrabahuan.

4. MGA TSISMOSO AT TSISMOSA

Tsismis (from getrealphilippines)Ginagawang libangan ng ibang tao sa komunidad man o trabaho ang pantsitsismis. Ang iba, natutuwang sila ang nangunguna sa pantsitsismis tungkol sa buhay ng iba. Yung iba naman, ang saya-saya pag nangangalap ng tsismis dahil may ipangtsitsismis sila sa iba. Totoo man o hindi ang itsinitsismis, ang daming naaapektuhan nito. Reputasyon ng mga taong bida sa tsismis, pati na rin pagkatao ng mga nangtsitsismis. Bakit pati mga nangtsitsismis damay ang pagkatao? Dahil imbes na harapin ang tunay na problemang pinagtsitsismisan nila o pag-usapan ang mga magagandang bagay sa paligid nila ay nantsitsismis sila. Mapapasabi ka na lang ng “Tse!”, hindi ba? Hehe.

5. SOBRANG PAG-UULAN O KAYA GRABENG INIT NG ARAW

Ulan (image courtesy of theorganicprepper.ca)Isa sa mga pinakanakakainis na pangyayari ay yung mababasa ka dahil sa pag-uulan gayung pusturang-pustura kang papasok sa trabaho. Isama na rin ang grabeng pawis na aabutin mo kung maabutan mong tirik na tirik naman ang araw sa kalangitan. Mapapaisip ka minsan, hindi ba pwedeng yung tamang balanse ng ulan at init lang? Sa isang tropikal na bansang tulad ng Pilipinas, hindi posible yun para sa buong taon. Yung ibang tao, naiinis pag sobrang init at sana raw umulan. Pero pag umuulan na, maiinis pa rin at napakalamig naman daw. Ano ba talaga, ate’t kuya?

6. MGA BALITA TUNGKOL SA MGA PANGIT NA MGA KALSADA, MGA NAKATIWANGWANG NA PROYEKTO AT IBA PANG REKLAMO LABAN SA MGA PROYEKTO NG GOBYERNO 

bataan_nuclear_power_plant (image courtesy of getrealphilippines.com)Nakakatuwang makita na kumikilos ang gobyerno sa iba’t-ibang pagpapagawa ng kalsada, pagbubuo ng pampublikong gusali at pagpapatupad ng magagandang programa sa paligid. Ibig sabihin nito’y kumikilos talaga sila. Pero ang nakakainis niyan, may mga pagkakataong sisimulan nilang gawin pero di rin naman tatapusin. Malalaki mang proyekto (tulad ng Bataan Nuclear Power Plant) o hindi (pagsasaayos ng tulay o kalsada), nakakainit ng ulo na bigla na lamang silang mahihinto. Ang nangyayari tuloy, nakatiwangwang ang mga ito. Imbes na pakinabangan, ang perang ginasta ay nasayang.

7.1 MAMAMAYANG MATITIGAS ANG ULO

Sinabi ng bawal tumawid, tumatawid pa rin. Nakasaad na nga sa pader na bawal pumarada, pumaparada pa rin. Bawal ang mangurakot, nagnanakaw pa rin. Naaapektuhan tuloy hindi lamang iba kundi ang lahat dahil matitigas ang mga ulo ng marami sa atin.

7.2 MGA TAMAD NA TAO

Tamad (image courtesy of The Simpsons)Isasama ko na ito sa # 7 para magbigay-daan sa isa pang nakakapagpainis sa mga Pilipino. Alam mo yung mga tagpong kilos ng kilos ang lahat pero may isa o iilang taong nakaupo o nakahiga lang at walang ginagawa? O kaya yung tipong nabiyayaan ng pamilyang kayang magpaaral pero tinatamad pumasok sa walang mabigat na kadahilanan? O kaya may magandang trabaho pero binabalewala ito? Hindi ka ba naman maiinis sa kanila kung nakikita mo lang silang nakanganga at walang ginagawa?

8. MGA PANGIT NA PALABAS SA TELEBISYON

images (5)

Nakalilibang ang panonood ng telebisyon. Sa araw-araw ay may mga iilang programang talagang nakapagbibigay-saya, nakakapagdagdag ng kaalaman at nakakapawi ng pagod mapaumaga man, tanghali o gabi. Yun nga lang, mas marami yata ang pangit na palabas ngayon, sa lokal na telebisyon man o cable. Kung ililista lahat ng mga programa sa telebisyon, mabibilang lang siguro sa daliri ang talagang kailangan ng mga tao. Ang iba’y pang-distract lang habang ang iba’y tila pinapalabas lamang para may mapanood. Ang nakakatakot pa nya’y ginagamit minsan ang mga programa sa telebisyon para i-brainwash ang mga tao upang mawalan ng pakialam tungkol sa kung anu-ano ang talagang nangyayari sa paligid. Madalas din ay ginagawa ang mga itong pagsasaboy ng propaganda na ikakabuti lamang ng iilang tao.

9. MGA MINAMAHAL SA BUHAY

Bad Family (image courtesy of applywithin.co.nz)Mahal natin ang pamilya natin, mga kaibigan o mga sinisinta. Pero aminin mong sila rin minsan ang mga pinakanakakainis na parte ng araw mo. Haha. Dahil man sa kakulitan nila, kabiguang gawin ang mga dapat nilang ginawa o pagiging iresponsable sa ibang mga bagay, parte ng pakikipagbaka sa buhay ang intindihin ang mga mahal sa buhay, kahit na may mga panahong nakakainis talaga sila.

10. MABAGAL NA INTERNET CONNECTION

Internet memeIto na yata ang pinakanagpapainit sa ulo ng maraming tao araw-araw. Yung tipong nagbabayad ka naman palagi buwan-buwan sa Globe, Smart, PLDT o kung ano pang ISPs pero di mo nagagamit ng maayos yung internet connection mo. Sinasabi sa mga balita na ang Pilipinas ang isa sa may pinakamahal pero pinakamabagal na koneksyon sa buong mundo. Sana naman, gumawa ng paraan ang gobyerno natin tungkol dito. Di mo tuloy maiiwasang mainggit kung minsan sa ibang bansa dahil kahit sa mga kalsada nila dahil mayroong libreng internet na, mabilis pa!

BONUS: MASAMANG PAG-UUGALI NG SARILI

SELF (image courtest of digitaltrends.com)

Tingin mo hindi ko isasama ito? Mareklamo tayong mga tao, lalo na ang mga Pilipino. Mahilig din tayong mamintas ng pagkakamali o pagkukulang ng iba. Mabuti sana kung nakakaisip tayo ng paraan para solusyunan ang maraming problema sa paligid pero karamihan sa atin, magaling lang sa pagbato ng putik sa iba. Piliing maging parte ng solusyon. Kumilos at pagbutihin ang ginagawa.

***

Ngayong alam na natin ang mga nagpapainis sa atin, isipin naman natin kung paano ang mga ito masosolusyunan. Siguro, pwedeng matulog at gumising ng mas maaga para hindi mahuli sa pagpasok. Pwede ring iwasan ang mga taong ang hilig lamang ay pag-usapan ang buhay ng may buhay o kaya yung mga taong walang magandang maidudulot sa atin. Igihan din ang pagpapabuti sa sarili, at idamay na ang iba sa pamamagitan ng pag-iimpluwensiya sa kanila ng magagandang katangiang mayroon ka.

Minsan, alam ng mga tao ang sagot sa mga problema nila, kaya lang, walang silang lakas ng loob para gawin ang mga ito o binabalewala lang nila ang katotohanang nalalaman nila ito. Ikaw, pumili ka. Magreklamo o kumilos.

Sang-ayon ka ba sa Tatlong Araw lang na Pasok sa Eskwela?

DepEd (mula sa philstar.com)

Isang linggo na ang nakakaraan nang unang marinig ang balita tungkol sa panukalang gawing 3 araw na lamang ang pasukan sa ibang mga pampublikong eskwelahan. Sang-ayon ka ba rito o hindi?

Mayo 28, 2014 unang lumabas ang balitang maaaring gawing tatlong araw ang pasukan sa ibang eskwelahan sa Metro Manila pag sobrang dami ng mga estudyante ang magsipasukan. Ito ang isa sa mga naisipang paraan ng Departamento ng Edukasyon (DepEd) ukol na rin sa padami ng padaming mag-aaaral na pumapasok sa eskwela at kakulangan ng mga kwarto na pinagdarausan ng mga klase sa mga bata. Ibig sabihin umano nito, isang batch ng mga estudyante ang papasok tuwing Lunes hanggang Miyerkules at ang isa pang batch ay tuwing Huwebes hanggang Sabado. Sinasabi naman ng DepEd na kailangan pa ring kumpletuhin ng mga mag-aaral ang hindi babawas sa 180 na pasok sa eskwela kahit pa ipanukala ang 3-araw na pagpasok sa bawat linggo. Kakailangan din umano ng istriktong pagmu-monitor para matiyak na naukakakuha pa rin ng magandang edukasyon ang mga bata.

Eskwela (mula sa philstar.com)

Isa sa mga problemang kinahaharap ng gobyerno ay ang sobrang dami ng mga mag-aaral sa mga pampublikong eskwelahan. (Ang larawan ay kuha mula sa philstar.com)

Kung ako ang tatanungin…

Maayos na solusyon man ang naisip na panukalang ito ng DepEd , hindi ito ang pinakamagandang solusyon. Imbes na panandaliang sagot kasi sa suliranin ang isipin, bakit hindi umisip at gumawa ng solusyong pangmatagalan? Bakit hindi magpagawa ng mga gusaling dagdag sa mga paaralan? Gawing maigting ang pagpaplano at maganda ang pagpapagawa nito upang bawat espasyo ay magagamit ng wasto. Bakit hindi rin taasan ang sahod ng mga magigiting nating guro upang mas galingan nila ang kanilang ginagawa at para na rin mas marami ang mahikayat sa pagtuturo? Hindi magiging mukhang pera ang labas nila kundi tamang kompensasyon lamang sa lahat ng ginagawa nila para sa kanilang mga estudyante.

Baka bigla mong tanungin, saan hahanap ng budget? Sa laki ng perang nakukolekta sa buwis at pati na budget na inilalaan sa ibang mga bagay na hindi naman kasinghalaga ng edukasyon, mayroong pagkukunan ng budget kung tutuusin! Ano pang pwedeng gawin? Pigilin ang korupsyon. Hiyain ang dawit dito sa publiko para matuto sila at para na rin matakot ang mga nagbabalak na gumawa pa nito. Imbes na nagagamit para sa lahat ang pera ng bayan e walanghiyang ginagamit pala sa pansarili ng ibang mga walangkwentang opisyal na nasa pwesto kaya edukasyon at iba pang sektor ng lipunan ang naaapektuhan tuloy.

Kaya kung gusto talaga ng gobyernong ito ni Aquino na maiba naman ang problemang kinakaharap taun-taon sa sektor ng edukasyon at magkaroon ng tunay na pagbabago sa buhay ng mga batang magpapalakad ng bayan sa hinaharap, gawin nila ang tama at nararapat.

Ang Huling Balita

Ayon sa bali-balita, hindi na itutuloy ng DepEd ang panukala sa ngayon. Hindi pa raw tapos ang kanilang pag-aaral tungkol dito kaya ibang paraan na lang muna ang kanilang gagawin para solusyunan ang problema sa edukasyon. Isa sa mga ito ang tinatawag na student transfer kung saan ang sobra-sobrang mag-aaaral sa isang eskwela ay ipupunta araw-araw sa isa pang eskwelahan kung saan sila tuturuan at ibabalik uli sa eskwelang kanilang pinanggalingan sa pamamagitan ng mga van ng DepEd.

Kahalagahan, Kabutihan at Kagandahan ng Pagbabasa

Small boy reading a book (taken from bookriot.com)

Mula pa pagkabata, mahilig na akong magbasa. Laking pasasalamat ko sa aking Mama at Papa sapagkat sila ang nagturo sa akin kung paano magbasa. Oo nga’t sa eskwelahan ko mas natutunan ang iba’t-ibang kasanayan sa pagbabasa pero sa aming tahanan ko unang naramdaman ang saya at nalaman ang importansya ng pagbabasa. Natatandaan ko noong ako’y nasa preschool level pa lang, ginagawa na namin ng aking Mama ang aking mga takdang aralin o binabasa ang mga pinababasa ng guro bago pa n’ya ako payagang makipaglaro sa labas kasama ng aking mga kaibigan. Noong ako’y nasa mababang paaralan, tinututukan ako ng aking Papa sa pagbabasa at pagri-review tuwing ako’y may mga eksamen. Tuwang-tuwa ako noon pag bakasyon sapagkat nakakapunta ako kina Lolo at Lola para makabasa ng encyclopedia. Masayang tumuklas ng mga bagay na di ko pa nalalaman at pag-aralan pang maigi ang mga bagay na interesante para sa akin. Ang saya-saya ko  rin noon pag may nagriregalo sa akin ng libro tuwing Pasko o kaarawan ko. Laking tuwa ko rin pag nakabili na kami ng mga libro sa eskwela pagka-enroll sapagkat bubuklatin ko na ang mga ito at sisimulang basahin. Di man buong araw, ang pagbabasa ko ng mga librong ito ay di pumapalya kahit ilang oras lamang. Malaki ang pasasalamat ko sa aking Lolo sapagkat sa kanya ko nakuha ang hilig sa pagbabasa ng mga pahayagan. Nang mauso ang internet, tuwang-tuwa ako sapagkat mas lumawak ang seleksyon ng aking pwedeng basahin. May ideya na siguro kayo kung gaano ako kasaya sa pagbabasa, ano?

Reading-is-to-the-mind-what-exercise-is-to-the-body.

Ano ba ang Importansiya ng Pagbabasa?

Ayon sa website ng Gemm Learning, maraming mabubuting epekto ang pagbabasa. Sinasabi rito na ang pagbabasa ay isang importanteng life skill. Mahihirapan umano sa pag-aaral ang mga batang nagkakaproblema sa pagbabasa (lalo na siguro kung hindi ito maaagapan agad). HIgit pa silang mahihirapan sa paghahanap ng trabaho, pagiging independent at pagiging mabuting mamamayan, magulang o manggagawa kung sila man ay makapagtapos.

Ang pagbabasa rin daw ay isang mabuting pagi-ehersisyo sa ating utak. Sinasabing mas demanding ito kumpara sa panonood ng telebisyon o pakikinig sa radyo. Ani Maryanne Wolf, director ng Center for Reading and Language Research sa Tufts University, sa pagbabasa raw ay mas mapipilitan tayong gumawa ng naratibo (narrative) at mag-imagine. Sa pagbabasa raw kasi, mas may oras tayong mag-isip. Kumbaga maaari tayong huminto para sa pag-intindi (comprehension) at pagkuha sa tunay na kahulugan at implikasyon(insight) ng ating binasa. Ang pagbabasa ay nakatutulong din sa concentration at attention skills.

Dagdag pa ng website, ang pagbabasa rin ay nakatutulong sa pagtaas ng ating bokabularyo. Totoo ito sapagkat sa pagbabasa ng iba’t-ibang babasahin ay makakaharap natin ang mga salitang pamilyar at di pamilyar. Sa pagkaintindi natin sa ating mga binasa ay mauunawaan natin ang mga salitang bago pa lamang sa atin.

Nakatutulong din ang pagbabasa sa pagtaas ng tiwala sa sarili ng isang tao. Sinasabi na isa umanong chain reaction ang nangyayari: pag tayo ay laging nagbabasa, marami tayong malalaman; pag marami tayong nalalaman, marami ang mga taong hihingi sa atin ng mga kasagutan tungkol sa iba’t-ibang bagay; pag maraming tao ang humihingi sa atin ng tulong, matutulungan tayo nitong mas bumiti ang pagtingin at tiwala natin sa ating mga sarili.

Isa pa sa mga sinasabing magandang epekto ng pagbabasa ay ang paghasa sa ating creativity. Dahil nai-expose tayo sa mga bagong ideya at mas maraming impormasyon sa pamamagitan ng pagbabasa, maaaring magkaroon ng pagbabago (ikabubuti o ikagagaling) sa paraan ng ating pag-iisip.

Reading Boy (taken from chatt,hdsb.ca)

Dagdag ng Reader’s Digest, ang mga mabuting naidudulot pa ng pagbabasa ay ang mga sumusunod:

  1. Mas natututunan nating ang empathy. Sa pag-intindi natin umano sa mga karakter ng mga istoryang ating binabasa, mas nahahasa ang pag-intindi natin sa pakiramdam ng ibang tao.
  2. Pinababata nito ang ating mga utak. Nabanggit ko kanina na naiehersisyo ito, at dahil dito ay lagi itong nagagamit at bumababa ang posibilidad ng pagkakaroon natin ng mga sakit tulad ng Alzheimer’s Disesase.
  3. Nakatatanggal ito ng stress. Sinasabing bumababa ang stress-inducing hormones na tulad ng cortisoli sa tuwing tayo ay nagbabasa ng libro.
  4. Nagbibigay motibasyon ang pagbabasa. Sa pagbabasa tungkol sa isang tao o karakter na nakalampas sa mga pagsubok para marating ang gustong marating ay magbibigay sa atin ng motibasyon para gawin natin ang ating personal na mithiin.
  5. Mararamdaman nating tayo ay mas konektado sa ibang tao. Kapag nakaka-identify tayo sa mga karakter ng mga istoryang ating binabasa, makatutulong itong makaramdam tayo ng isang real-life relationship na maaaring magdulot sa atin ng pakiramdam na tayo ay bahagi ng isang grupo (inclusion).
  6. Makaliliwanag ito ng ating araw. Magandang ending man o maliliit na detalye sa istorya kung saan ay makaka-relate tayo ay may malaking epekto sa ating pakiramdam.
  7. Mas makatitipid tayo. Kumpara sa panonood ng pelikula, pagpunta sa mga amusement park o pagkain sa labas, ang pagbabasa ay isang maganda at matipid na paraan para malibang.

Iilan pa sa mga dagdag na mabuting epekto ng pagbabasa mula sa website na LifeHack ay ang:

  1. Mas matibay na thinking skills. Sa pamamagitan ng pag-alala at pag-intindi sa mga nangyari sa ating binabasa ay mahahasa ang ating analytical at critical thinking skills.  
  2. Mas mabuting writing skills. Dulot na rin ng mas maigting na bokabularyo, ang pagbabasa ng mga magaganda at mabubuti ang pagkakagawa na mga libro at iba pang babasahin ay magkakaroon ng magandang epekto sa pagsusulat ng mga nakababasa sa mga ito. Maaaring may matutunan tayo sa iba’t-ibang estilo ng mga manunulat ng mga babasahing ating binabasa.

Ang haba ng blog post kong ito, ano? Ayos lang yan. Marami ka namang natututunan e. Ang magandang balita niyan, hindi pa ito tapos sapagkat may mga gusto pa akong sabihin. Hehe.

Book Club

The Thursday Book Club! Ruel, Rosy, Isa, Meng, Sonny and I. Wala sa mga larawan ang unang nakaisip na magtatag kami ng isang book club, si Zia.

The Thursday Book Club! Ruel, Rosy, Isa, Meng, Sonny and I. Wala sa mga larawan ang unang nakaisip na magtatag kami ng isang book club, si Zia.

Nakaka-miss ang magkaroon ng isang book club. Taong 2012 nang magtatag kami ng ilang mga kaibigan ng isang book club kung saan bawat isa sa amin ay mamimili ng librong babasahin at pag-uusapan ang tungkol dito sa katapusan ng buwan (isang libro, isang buwan. Tinawag naming itong Thursday Book Club dahil tuwing Huwebes kami laging nagkikita at naglalaan ng ilang oras pagkatapos ng trabaho (sa huling Huwebes ng buwan) upang mapag-usapan ang libro na aming binasa. Isang libro lamang sa isang buwan ang amin noong pinag-uusapan at ang namili ng libro ang siyang moderator ng pagpupulong na aming gagawin sa buwan na iyon. Ang ilan sa mga binasa at pinag-usapan naming mga libro ay ang mga sumusunod: The Gospel According to Jesus Christ ni Jose Saramago, World War Z ni Max Brooks, The Tale of Two Cities ni Charles Dickens, The Little Prince ni Antoine de Saint- Exupery, Everything’s Eventual ni Stephen King, The Rose & The Beast – Fairy Tales Retold ni Francesca Lia, Battle Hymn of the Tiger Mother ni Amy Chua, Life of Pi ni Yann Martel at Men are from Mars, Women are from Venus ni John Gray. Nakatutuwa ang ginagawa namin noong pagbibigayan ng opinyon at komento tungkol sa aming mga binasa. Masasabi kong lumawak talaga ang aming perspektibo sa iba’t-ibang bagay at nakatulong ito sa pag-intindi at pag-unawa namin tungkol sa iba’t-ibang tema at isyu. Umaasa ako na sa darating na bagong taon ay manumbalik ang aming book club para mas mahasa at mas gumaling kami sa pag-intindi sa mundong ating ginagalawan.

Huling Salita

Sa totoo lang, napakagandang gawain ng pagbabasa. Ang dami nitong magagandang epekto tulad ng mga nabanggit sa itaas. Ayaw mo bang pansamantalang iwanan ang mundong iyong ginagalawan upang maglakbay sa mundo ng iyong imahinasyon? Gusto mo bang makahanap ng pansamantalang katahimikan mula sa napakaabalang mundo na iyong ginagalawan? Gusto mo bang makakilala ng mga karakter na tutulong sa iyong makaunawa ng iba’t-ibang personalidad sa tunay na mundo? Higit sa lahat, nais mo bang tumuklas ng maraming bagay at maunawaan ang mga bagay-bagay na nakaaapekto sa atin? Kung gayun ay magbasa ka. Ano man ang edad mo sa ngayon, hindi iyan hadlang para hindi ka magbasa. Hinding-hindi pa huli ang lahat. Hala, maghanap na ng babasahin at simulan mo na!

Seryoso kunwari sa pagbabasa. Hehe.

Seryoso kunwari sa pagbabasa. Hehe.

P.S.

Malaki ang pasasalamat ko sa mga pelikulang Harry Potter at The Hunger Games na hango sa mga popular na libro nina J.K. Rowling at Suzanne Collins. Ang mga pelikula kasing ito ay nahikayat at patuloy na nahihikayat ang mga tao, bata man o matanda, na bumalik sa pagbabasa ng mga libro. Fictional books man ang mga ito, malaki pa rin ang nagagawa ng mga ito upang mapamahal ang mga mambabasa nila sa pagbabasa mismo. Tama, hindi ba?

Balik-Eskwela

k to 12

Nitong nakaraang Linggo ay nagsimula na naman ang pasukan ng mga estudyante sa mga pampublikong paaralan sa buong kapuluan. Ngayong linggo naman ay sumunod na ang mga pribadong paaralan pati na mga kolehiyo’t unibersidad.   Tulad noong mga lumipas na panahon, ganun pa rin ang mga nababalitang problemang kinahaharap ng mga estudyante at kanilang mga magulang. Kapos ang mga silid-aralan kaya nasa ilalim ng puno o kaya corridor nagkaklase ang ibang mga mag-aaral. Kulang pa rin umano ang mga guro kaya humigit kumulang limampu ang mga estudyante sa isang klase. May mga sirang upuan, may mga pader na di napinturahan, may mga silid-aralang napakaliit para sa buong klase. Pero di pa rin napigilan ang milyun-milyong mga estudyanteng magsipasok sapagkat oras nang muli ng pag-aaral.

Marami mang problema ang tulad pa rin ng dati, may bago namang inaabangan sa mga eskwela ngayon: ang K to 12 program ng Kagawaran ng Edukasyon. Bakit ito inaabangan? Sapagkat unang beses itong ipapatupad ngayong taon. Ano ang mga natatanging pagbabago sa panibagong sistema ng  ating edukasyon? Ang hayskul ay hahatiin sa dalawa: junior highschool at senior highschool. Dahil dito, ang dating apat (4) na taon lamang sa hayskul ay gagawin nang anim (6) na taon. Mapapansin ding ang kindergarten level naman ay isang taon na lamang, sapagkat pagkatapos ng mag-aaral dito’y pasok na agad siya sa Grade 1.   Anu-ano pa ang mga kailangan nating malaman tungkol sa K to 12 program? Basahin ninyo ang nasa ibaba na hango sa napakamatulunging artikulo ng Rappler:

1. Mayo 15, 2013 nang lagdaan ng kasalukuyang pangulo ang Enhanced Basic Education Act of 2013 upang maging batas. Ang Pilipinas ang huling bansa sa Asya na nagpatupad ng K to 12 program.

2. Ang pagpapatupad ng Universal Kindergarten ay nagsimula noong S.Y. 2011-2013. Ang baitang na Grade 11 ay sisimulan sa S.Y. 2016-2017 habang ang Grade 12 ay sisimulan sa S.Y. 2017-2018.

3. Sa 2018 magtatapos ang unang lupon ng mga estudyanteng dadaan sa K to 12.

4. Libre ang K to 12 sa mga pampublikong paaralan. Ang mga magtatapos ng K to 12 ay sinasabing handa na sa pagpasok sa trabaho, sakaling di sila magpatuloy as kolehiyo.

5. Mandatory o kinakailangang dumaan sa Kindergarten level ang lahat ng bata bago makatungtong ng Grade 1. Tandaang dati’y diretso Grade 1 na ang iba sa mga mag-aaral.

6. May mga specialization for employment ang programang K to 12. Ang mga senior high school students ay maaaring pumili sa tatlong ito: Academic, Sports and Arts, Technical-Vocational-Livelihood.

7. Nilalayon ng K to 12 na pagyabungin ang paggamit ng mother tongue o yaong lengwaheng gamit sa lugar ng mga mag-aaral. Halimbawa, Ilokano sa Ilocos Region, Tagalog sa Bulacan o Bicolano sa Camarines Norte. Gagamitin ang mother tongue sa Kinder; sa lahat ng subjects mula Grade 1 hanggang Grade 3 maliban sa Filipino at English subjects. Pagdating ng Grade 4 tsaka gagamitin ang Filipino at English bilang lenggwahe ng pagtuturo.

8. Makikipag-ugnayan ang Kagawaran ng Edukasyon sa iba’t-ibang kolehiyo, unibersidad at technical-vocational institutions upang makagamit ng mga pasilidad at mga guro na magtuturo.

9. Ang mga pribadong paaralan ay gagamit din ng K to 12 program. Inaasahan ang aktibong partisipasyon ng gobyerno sa pinapatupad na itong programa.  Isang Joint Oversight Committee mula Senado at Kongreso ang bubuuin upang masiguro ito.

Sa totoo lang, napakaganda ng programang ito ng Kagawaran ng Edukasyon. Di maiiwaasang marami ang tutol dito, pero ganun naman talaga ang mga tao kapag may pagbabago. May kahiligan tayong panatilihin ang kung anong pamilyar sa atin. Di pa nasusubukan ang K to 12 kaya marami ang di bilib dito. Pero iba ako. Naniniwala akong maganda ang madudulot ng K to 12 na ito upang mabago ang lebel ng edukasyon dito sa ating bansa. At saka kung tutuusin, maraming mga estudyante ang di natatapos ang kanilang pag-aaral, lalo na pagdating ng kolehiyo. Ang K to 12 ay magandang programa para maitama ang problemang ito. Di man matapos ng mga estudyante ang kanilang pag-aaral sa kung anumang dahilan, maaari silang magtrabaho na pagkatapos ng hayskul. Maganda ang programang K to 12 dahil diyan at sa marami pang dahilan. Ang dapat na nga na lang gawin ay taasan ng ating gobyerno ang budget sa edukasyon upang maisakatuparan ng maayos ang programang ito, makiisa ang mga magulang sa panuntunan ng programa, pagbutihin ng ating mga dakilang guro ang kanilang pagtuturo at galingan ng mga estudyante sa kanilang pag-aaral. Gawin sanang motibasyon ng mga mag-aaral ang kagandahan ng programang ito. Hindi ba’t mas masarap mag-aral lalo na kung alam mong may napaganda at napakabuti itong maidudulot sa’yo?

UP Naming… Kay Mahal?

Marso 15, 2013- Isang nakalulungkot na balita ang bumuluga sa buong sambayanan nitong Biyernes ng umaga. Isang freshman ng kursong Behavioral Sciences sa Unibersidad ng Pilipinas- Manila ang kinitil ang sariling buhay sa pamamagitan ng pag-inom ng silver cleaner dahil umano sa sobrang depresyon. Ang sobrang kalungkutan na tinuturong dahilan ng kanyang pagpatay sa sarili ay dahil umano sa kahihiyang idinulot ng pwersahang leave of absence (o LOA) na ibinigay ng administrasyon ng unibersidad. Simula nang mabigyan ng LOA, di na umano siya pumasok sa kanyang mga klase. Dulot din ng di pagbayad ng tuition fee, wala siya sa opisyal na listahan ng mga estudyante ng paaralan.

UP SEAL

Nakakapanghina ang balitang ito sa itaas. Dati, tinitingala ang Unibersidad ng Pilipinas dahil sa napakaganda at napakagaling edukasyong nakukuha ng mga estudyante niya, mayaman man o mahirap. Iba ang karunungan at karanasang nakukuha ng mga estudyante rito. Bukod diyan, hindi lamang sa isip gustong ihulma ang kagalingan sa edukasyong natatamo ng mga estudyante, lalo’t higit sa gawa. Hindi ba’t kilala rin ang UP sa aktibismo? Maraming mga estudyante ng UP ang nakikibaka laban sa kamalian ng iba’t-ibang sektor ng gobyerno at mga institusyong mapang-abuso sa lipunan. Ang iba ma’y di nagpupunta sa lansangan, pero marami ang talagang nandoon kung nasaan ang aksyon.

Kuha mula sa http://anakbayanph.files.wordpress.com

Isang state university ang Unibersidad ng Pilipinas. Ibig sabihin, isa itong unibersidad na sinusuportahan at pinupondohan ng pamahalaan ng Pilipinas. Dahil isang public school ang UP, mababa ang tuition fee rito kumpara sa ibang mga unibersidad. Pero pagkatapos kong malaman na halos umabot na pala ng P30,000 ang tuition fee per sem rito ngayon, napapaisip ako kung isa pa nga bang state university ang UP. Noong panahong nag-aaral pa ako sa UP, P300 per unit ang tuition fee. Hinding-hindi umabot ng P10,000 ang binabayaran namin ng mga kaklase ko sa isang semestre. Napakalaking tulong nito sa pamilya naming mga estudyante noon na hindi mayayaman dahil nakakakuha kami ng de kalidad na edukasyon nang hindi nagbabayad ng malaki. Kaya lubos akong nagpasalamat at patuloy na nagpapasalamat dahil nakapagtapos ako sa institusyong tinitingala ng lahat nang hindi nabutas ang bulsa ng aking mga magulang na nagpupursigi upang mapag-aral kaming magkakapatid.

Nakakalungkot ngayon dahil marami sa mga estudyanteng nakapapasa ng University of the Philippines College Admission Test (o UPCAT) ang hindi tumutuloy sa pag-enroll sa unibersidad dahil sa kataasan ng tuition fee. Ayon sa nabasa ko sa isang pahayagan, tinatayang 60% ng mga pumapasa ay naghahanap na lamang ng ibang paaralang mapapasukan nila.

Huling Salita

Kung isa kang estudyante at nagkataong mayaman ang iyong pamilya, magpasalamat ka. Maaari kang mag-enroll sa unibersidad na iyong gusto. Wag magpakasasa; galingan at gamitin mo ang iyong yaman upang matulungan ang iba.

Kung isa kang estudyante at nagkataong nanggaling ka sa isang mahirap na pamilya, wag mawalan ng pag-asa. Gumawa ng paraan para makaagapay. Kung walang institusyong gustong tumulong sa’yo, katukin ang mga kaibigan at mga kakilala. Marami pa rin namang tao ang walang sawang tumutulong sa mga taong nangangailangan nito.

Kung may mataas kang posisyon sa gobyerno, hindi pa huli ang lahat. Gamitin ang iyong kapangyarihan upang maitama ang mali. Gumawa ka ng paraan para mapababa ang tuition fee ng mga state university. Bigyan ng kaukulang pondo ang mga pinakamahahalagang sektor ng isang bansa, at walang dudang isa na riyan ang edukasyon. Bigyang prayoridad ang talagang nangangailangan ng kaukulang pansin at hindi yung binubulong lang ng kung sinuman (Amerika, ikaw ba yan?). Kaya napapaisip ang lahat, bakit ba tila napakadamot ng gobyerno sa pagbibigay ng budget sa edukasyon? Hindi ba nila nalalamang mahusay na edukasyon ang nagbibigay-daan sa marami tungo sa magandang kinabukasan?

Hindi na natin maibabalik pa ang buhay ng estudyanteng namatay. Ang magagawa na lang natin, mag-alay ng dasal sa kanyang kaluluwa at iwasto ang pagkakamaling nagawa, hindi lamang sa kanya, kung hindi sa lahat ng mga estudyanteng napagkaitan ng magandang edukasyon dahil sa kataasan ng tuition.

P.S. (Huling Salita na talaga)

Nawa’y manatiling Honor and Excellence ang motto ng UP at hindi maging Honor and Excellence at Somebody’s Expense.