Sabah

Mainit-init na balita ngayon ang nangyayaring stand-off sa Lahad Datu, Malaysia (parte ng Sabah) gawa ng mga kababayan nating Muslim na nagpunta run bilang protesta sa nangyaring peace agreement sa pagitan ng pamahalaan at ng Moro Islamic Libreation Front (MILF) noong Oktubre ng nakaraang taon. Anila, initsapwera ang sultanato nila sa Mindanao gayung pag-aari nila ang marami sa lupaing ibibigay umano sa MILF alinsunod na rin sa nasabing kasunduang pangkapayapaan. Di man lang daw sila kinunsulta tungkol dito, gayung sila umano ang talagang may-ari ng mga lupain. Isa na sa kanilang inaangking lupa ay ang Sabah na matagal na ring sinasabing pag-aari talaga ng Pilipinas.

Nasaan ang Sabah?

Mapa ng Sabah (courtesy of rappler.com)

Mapa ng Sabah (courtesy of rappler.com)

Ang Sabah ay isa sa 13 member states ng bansang Malaysia. Matatagpuan ito sa pinakamataas na bahagi ng Borneo, ang islang napakalapit sa Pilipinas, lalo na sa bandang Palawan at Sulu. Tingnan nyo ang mapa nang mas maintindihan nyo ang pagsasalarawan na sinabi ko.

Ano ang kasaysayan sa likod ng pag-angkin natin sa Sabah?

Ayon sa isang artikulo ng GMA News, ang sultanato ng Brunei ang talagang may kontrol sa Borneo (kung saan napapaloob ang Sabah) at ilang bahagi ng Sulu noon pa mang ika-14 na siglo. Noong Hunyo 1658, ibinigay umano ni Sultan Abdul Hakkul Mubin ng Brunei ang parte ng Sabah kay Sultan Salah-ud Din Karamat Bakhtiar ng Sulu dahil sa ginawang pagtulong ng huli sa giyerang nilahukan ng sultanato ng Brunei. Naging opisyal namang pag-aari ng sultanato ng Sulu ang Sabah noong 1673 matapos itong kumpirmahin ni Brunei Sultan Bongsu Muhyuddin. Noong ika-18 at ika-19 na siglo ay pinarentahan ng sultanato ng Sulu ang Sabah sa ilang kumpanya ng Britanya. Nang dumating ang ika-20 siglo ay gusto na muling angkinin ng ating mga kababayang Muslim ang kanilang teritoryo ngunit hindi ito naging madali sapagkat nagkaroon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig; naging kolonya ng Britanya ang North Borneo, kung saan bahagi ang Sabah (1946); at naging parte ng iisang bansang tinawag na Malaysia ang Sabah kasama ng Malaya, Sarawak at Singapore (1963). Ang pinakakontrobersyal na hakbangin noon ng mga Pilipino ay ang tinatawag na Operation Merdeka kung saan halos 200 Tausug at Samang Muslim na 18 hanggang 30 ang gulang ay kinuha at inensayo sa Simunul, Tawi-tawi. Ang commando unit na ito ay tinawag na Jabidah. Disyembre 30, 1967 nang pinasakay sa Philippine Navy Vessel patungong Corregidor ang Jabidah upang sumailalim sa special training. Nagkaroon nga lamang ng aberya nang malaman ng mga nabanggit na trainee na nasa plano ang pagsagupa nila sa mga kapatid nilang Muslim din na nasa Sabah. Marso 18, 1968 nang mangyari ang tinatawag na Jabidah Massacre, kung saan ang mga trainee ay pinaulanan ng bala sa di tiyak na kadahilanan. Mula nang mangyari ang insidente, di na muling uminit pa ang usaping Sabah hanggang nangyari nga ang stand-off nitong nagdaang linggo.

Sino ba talaga ang nagmamay-ari sa Sabah?

Philippines or Malaysia?

Di natin matitiyak yan, pero base sa mga naibalita ay talagang pag-aari ng mga kababayan nating Muslim ang Sabah. Bukod diyan, hanggang ngayon daw kasi ay binabayaran sila ng Malaysia sa ginawa nilang pagpapaupa rito mula pa noon. Maiisip mo nga, bakit nagbabayad pa rin hanggang ngayon ang mga Malay kung di nila binibigyang halaga ang naging usapan higit isang siglo na ang nakakaraan, hindi ba?

Huling Salita

Napakaraming taon nang usapin ang pag-angkin ng bansang Pilipinas sa Sabah. Kung sakaling tulungan ng gobyerno ng Pilipinas ang mga kapatid nating Muslim na nandoon ngayon upang mabawi ang lupang sarilling atin talaga, magiging handa ba tayo sa mga maidudulot nito? Magiging atin ang lupa pero ang mga taong nakatira rito’y Malay (taong tawag sa mga taga-Malaysia) na ang turing sa kanilang mga sarili. Hindi sila papayag sa ganun sapagkat identidad na nila ang nakataya roon. Bukod dyan, di basta-basta papayag ang gobyerno ng Malaysia na maangkin nating muli ang Sabah. Marami silang nakukuhang yaman at pinagkukunang-yaman dito na pinakabukod-tangi’y ang mga mamamayan nila na nakatira roon.

Sa madaling salita, hindi tayo handa. Kaya di na kataka-takang ayaw sumuporta ng gobyerno sa isinasagawang protesta roon ngayon.

3 thoughts on “Sabah

  1. Pingback: Conspiracy sa Pamahalaang Aquino | Alamin Mo Kasi

Mag-iwan ng Tugon

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Baguhin )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Baguhin )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Baguhin )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Baguhin )

Connecting to %s